ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Artykuły archiwum

16.05.2016

Niewyczerpane złoża energii?

(Geografia). Jednym z największych wyzwań ludzkości jest dzisiaj zapewnienie sobie dostępu do bogactw naturalnych, przede wszystkim źródeł energii. Najcenniejsze złoża surowców i źródła energii to oczywiście takie, które nie mogą być wyczerpane – czyli są one odnawialne. To między innymi promieniowanie słoneczne, ciepło wnętrza Ziemi, siła wiatru. 
Niestety, aktualnie wciąż jesteśmy uzależnieni od bogactw nieodnawialnych, grożących deficytem: zwłaszcza ropy naftowej, gazu ziemnego, węgla. Kryzys spowodowany wyczerpaniem tych surowców jest wieszczony od wielu lat. Na szczęście wciąż odkrywane są nowe źródła zasobów nieodnawialnych, które mogą odsunąć w czasie katastrofę spowodowaną wyeksploatowaniem złóż ropy, gazu oraz rud metali.
Znaczenia nowych źródeł oraz metod pozyskiwania zasobów nieodnawialnych nie sposób przecenić. Według danych Minerals Education Coalition przeciętny Amerykanin zużywa w ciągu swego życia blisko dwa miliony kilogramów metali, surowców mineralnych i skalnych oraz paliw. Choć coraz większą część tego zapotrzebowania można pokryć ze źródeł odnawialnych, to elektrownie wiatrowe, ogniwa słoneczne i recykling metali długo jeszcze nie dostarczą odpowiednich ilości energii.
 
Niekonwencjonalne złoża gazu
Nic więc dziwnego, że oprócz inwestycji ukierunkowanych na rozwój odnawialnych źródeł energii i surowców, prowadzone są także intensywne badania geologiczne, mające na celu rozpoczęcie eksploatacji niekonwencjonalnych złóż bogactw nieodnawialnych, a w dalszej kolejności – znalezienie zupełnie nowych źródeł zasobów. W Stanach Zjednoczonych gwałtownie wzrasta wydobycie gazu ziemnego z niekonwencjonalnych złóż (zwłaszcza tak zwanego gazu łupkowego). Proces ten przybierze jeszcze na sile w ciągu następnych 25 lat.
Według aktualnych szacunków niekonwencjonalne złoża ropy naftowej i gazu ziemnego są o wiele większe (nawet ośmio- i dziewięciokrotnie) niż tradycyjne złoża bituminów. Te ogromne zasoby to nie tylko gaz łupkowy, ale także piaski bitumiczne (eksploatowane w Kanadzie) oraz ciężka ropa naftowa, która sprawiła, że Wenezuela stała się w ciągu kilkunastu lat krajem posiadającym jedne z największych złóż bituminów.
Drugi z kierunków rozwoju, polegający na poszukiwaniu nowych surowców energetycznych, stanowi o wiele trudniejsze wyzwanie. Aby wydobyć gaz łupkowy wystarczy udoskonalić istniejące technologie wydobycia i przetwarzania ropy i gazu. Nie są koniecznie zakrojone na szeroką skalę badania geologiczne – niekonwencjonalne złoża znajdują się z reguły tam, gdzie prowadzono już wcześniej eksploatację. Nowe surowce wymagają opracowania nieznanych wcześniej technik wydobywczych, a także pozyskiwania ich w trudno dostępnych obszarach globu, takich jak strefy podbiegunowe i głębie morskie.
 
Hydraty metanu
Mimo wszystkich trudności nowe surowce energetyczne i złoża metali prędzej czy później staną się obiektem eksploatacji. Jednym z potencjalnych źródeł energii są hydraty metanu, czyli krystaliczna substancja zbudowana z metanu i wody, występująca w dużej ilości na szelfach kontynentalnych. Metody odzyskiwania gazu z hydratów (znanych także jako klatraty metanu) zostały niedawno opracowane. Problemem pozostaje oszacowanie wielkości złóż i wybór tych spośród nich, które nadają się do eksploatacji. Choć zasoby hydratów są ogromne, to część z nich jest zbyt rozproszona, by mieć jakiekolwiek znaczenie ekonomiczne. To oczywiście może się jeszcze zmienić, bo i techniki eksploatacji tych złóż są jeszcze dalekie od doskonałości (...)
 
Geotermia z dna oceanu
Hydraty nie są jedynymi surowcami energetycznymi spoczywającymi na dnach mórz. Bardziej futurystyczny scenariusz zakłada wykorzystanie również ciepła wydobywającego się z kominów hydrotermalnych – miejsc, w których spod dna oceanicznego uwalniana jest podgrzana, zmineralizowana woda. Kominy takie powstają w rejonach aktywnych wulkanicznie, zwłaszcza w pobliżu granic kier litosferycznych. Pochodząca z nich energia jest odnawialna, ale o wiele trudniejsza do pozyskania niż w przypadku tradycyjnych, wykorzystywanych dzisiaj źródeł energii hydrotermalnej. Pojawiły się już pierwsze prace opisujące generowanie prądu za pomocą ciepła z obszarów wypływów hydrotermalnych. Komercyjne wykorzystanie tych technologii pozostaje jednak pieśnią przyszłości, zwłaszcza że kominy znajdują się na dużych głębokościach, często w miejscach odległych od lądów. Z kolei lądowe odpowiedniki takich miejsc (gejzery, fumarole) są znacznie rzadsze niż wypływy gorącej wody i gazów na dnach oceanów.
 
Złoża metali ziem rzadkich
Poszukiwania nowych rodzajów złóż nie są ograniczone jedynie do surowców energetycznych. Duże znaczenie będą miały prace dotyczące wykorzystania niekonwencjonalnych złóż rud metali. Dotyczy to przede wszystkim pierwiastków ziem rzadkich, które znajdują zastosowanie w najbardziej nowoczesnych gałęziach gospodarki – w tym w przemyśle lotniczym, medycznym i komputerowym (dyski twarde, akumulatory). Choć obecne wydobycie tych kluczowych pierwiastków (są to głównie lantanowce) zaspokaja nasze potrzeby, to jednak świat stoi przed poważnym wyzwaniem geopolitycznym. Od dwudziestu lat czołowym producentem tej grupy metali (do 95% światowego wydobycia) pozostają Chiny kontynentalne. Kraj ten wprowadził ograniczenia eksportu, co powoduje konieczność przenoszenia produkcji do Państwa Środka. Ma to pozwolić na ściągnięcie do Chin nowych technologii i przyspieszyć w tym kraju rozwój innowacyjnych gałęzi przemysłu. (...)
Oprócz konwencjonalnych złóż metali do dyspozycji wciąż pozostają konkrecje manganowe (inaczej polimetaliczne) spoczywające na dnach oceanów. O ich potencjale wiemy już od kilkudziesięciu lat, jednak eksploatacja była przez długi czas nieopłacalna ze względu na możliwość taniego pozyskania większości metali wchodzących w ich skład (w tym manganu, niklu, miedzi i kobaltu). Teraz sytuacja zaczyna się zmieniać. Plany rozpoczęcia wydobycia w rejonie Pacyfiku ujawniła Wielka Brytania, jednak prawo do eksploatacji złóż na dnach oceanicznych przysługuje także innym krajom, w tym Polsce. Prawo to udokumentowała konwencja o prawie oceanicznym oraz późniejsze ustalenia międzynarodowe podjęte za pośrednictwem Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego ONZ.
 
* * *
 
Jest niemal pewne, że nie wszystkie wymienione projekty zostaną zrealizowane. Ale i tak do dyspozycji mamy spory zestaw nowych źródeł surowców energetycznych oraz metalicznych. Popularny dziś gaz łupkowy to jedynie wierzchołek góry lodowej, jaką stanowią projekty związane z poszukiwaniem i eksploatacją niekonwencjonalnych złóż zasobów znanych od wielu lat, a także zupełnie nowe źródła bogactw naturalnych. Dzięki nim możliwe stanie się odroczenie kryzysu związanego z wyczerpywaniem surowców energetycznych i metalicznych.
 
 
Więcej przeczytacie w artykule Pawła Wolniewicza „Nieodnawialne złoża dalekie od wyczerpania?“ w wydaniu 4/2014 „Geografii w Szkole“.

Powrót