ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Artykuły archiwum

08.02.2017

Badania atmosfery za kołem polarnym

Wiosną 2015 roku w miejscowości Ny-Ålesund na Spitsbergenie odbył się międzynarodowy eksperyment badawczy iAREA 2015 (ang. Impact of absorbing aerosols on radiative forcing in the European Arctic). Celem badań było wyznaczenie wpływu zanieczyszczeń, które silnie absorbują promieniowanie słoneczne, na system klimatyczny obszarów polarnych.
 
Zanieczyszczenia te występują w postaci bardzo drobnych cząstek sadzy emitowanych do atmosfery podczas procesów spalania. Pochodzą one ze źródeł antropogenicznych (gospodarstwa domowe, elektrociepłownie, transport lądowy i lotniczy) oraz naturalnych (np. pożary lasów). Są one zlokalizowane z dala od rejonów polarnych, ale wskutek transportu mas powietrza docierają do wysokich szerokości geograficznych. Pochłanianie promieniowania słonecznego przez cząstki sadzy prowadzi do lokalnego ogrzewania atmosfery, co zmienia bilans energetyczny, ale również może powodować zmiany w cyklu hydrologicznym.
Obecność cząstek silnie absorbujących nad obszarami pokrytymi śniegiem lub lodem ma szczególne znaczenie, bo w tym wypadku istnieje większe prawdopodobieństwo absorpcji fotonów. Ze względu na wysoki współczynnik odbicia światła od śniegu fotony mogą być absorbowane albo podczas propagacji w dół atmosfery, albo po odbiciu od powierzchni ziemi. Dodatkowo cząstki sadzy, opadając na powierzchnię śniegu lub lodu, zmniejszają jego albedo, co skutkuje ponownie większą absorpcją promieniowania i wzrostem temperatury. Obecnie uważa się, że cząstki sadzy przyczyniają się, podobnie jak gazy cieplarniane, do silnego wzrostu temperatury w obszarach polarnych. Szacowanie tego efektu jest dość trudne ze względu na niewielką liczbę prowadzonych pomiarów. Badania w obszarach polarnych są niełatwe i kosztowne, ale niezbędne do zrozumienia, jak działa arktyczny system klimatyczny.
 
Stacja badawcza
Na miejsce badań wybrano bardzo małą miejscowość Ny-Ålesund, położoną na 78°55’N 11°56’E około 1200 km od bieguna północnego. Jest to najdalej na świecie wysunięta na północ funkcjonująca jednostka osadnicza. W Ny-Ålesund znajdują się stacje naukowo-badawcze wchodzące w skład systemu Światowej Obserwacji Atmosfery (ang. Global Atmosphere Watch). Swoje placówki badawcze mają tu m.in. Norwegia, Niemcy, Francja, Włochy, Chiny, Korea Południowa, Wielka Brytania i Japonia. W zimie przebywa tu kilkanaście osób, a w lecie ponad sto.
Historia Ny-Ålesund sięga początku XX wieku, kiedy wydobywano węgiel. Dopiero od 1968 roku jest bazą Norweskiego Instytutu Polarnego, a w latach 80. i 90. rozwijały tutaj swoją działalność badawczą również inne kraje i Ny-Ålesund stopniowo przekształciło się w międzynarodową stację badawczą. Po zaprzestaniu wydobywania węgla w latach 60. stało się idealnym poligonem badawczym dla naukowców zajmujących się środowiskiem naturalnym.
Ny-Ålesund jest jednym z nielicznym miejsc na Spitsbergenie, gdzie całorocznie odbywa się regularny transport lotniczy, w okresie od późnej wiosny do wczesnej jesieni regularnie zaś kursują statki. I właśnie dlatego zdecydowano się prowadzić badania w ramach projektu iAREA 2015 w Ny-Ålesund. Regularny transport umożliwia bowiem prostszą logistykę i wymianę kadry naukowej podczas eksperymentu.
Stacja badawcza Polskiej Akademii Nauk w Hornsundzie jest na przykład odcięta od świata w okresie od jesieni do późnej wiosny. Z Polski w pomiarach uczestniczyło pięć osób z Instytutu Geofizyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk z Sopotu. Pomiary prowadzone były w stacji niemieckiej (Koldewey Station) i włoskiej (Gruvebadet Station). Stacja niemiecka należy od Instytutu Badań Polarnych i Oceanicznych Alfreda Wegenera (AWI). Prowadzi się w niej głównie badania z zakresu fizyki atmosfery, natomiast w stacji włoskiej wykonuje się badania składu chemicznego powietrza.
 
Aparatura badawcza
Podczas badań prowadzone były trzy różne typy pomiarów: teledetekcyjne z powierzchni ziemi, in situ na powierzchni ziemi oraz profile pionowe z wykorzystaniem balonów meteorologicznych. Pomiary teledetekcyjne obejmowały pomiary aktywne z wykorzystaniem promieniowania słonecznego oraz przy użyciu sztucznych źródeł promieniowania. Przykładem pomiarów biernych jest pomiar promieniowania słonecznego przy użyciu fotometru słonecznego. Mierząc spektralne charakterystyki promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni ziemi, można oszacować stopień transmisji atmosfery i powiązać go z ilością zanieczyszczeń. Na ich podstawie wyznaczana jest tzw. grubość optyczna aerozolu, która jest podstawową wielkością przy szacowaniu wpływu aerozolu na bilans energetyczny systemu klimatycznego (...)

Opracowanie wyników badań potrwa ponad rok, ale już dziś można powiedzieć, że w rejonie Arktyki powietrze jest czystsze, niż oczekiwano. Prawdopodobną przyczyną tego stanu rzeczy są redukcje emisji zanieczyszczeń, jakie od wielu lat obserwuje się w Europie czy Ameryce Północnej. Dodatkowo w Arktyce widać bardzo szybkie ogrzewanie się klimatu, co wiąże się ze zmianą w cyrkulacji atmosferyczno-oceanicznej i zmianą w cyklu hydrologicznym. Wyższa temperatura powietrza przekłada się na wyższą zawartość pary wodnej i możliwe większe opady, które efektywnie mogą usuwać aerozole z atmosfery.
Dużą niewiadomą ciągle pozostaje rola aerozoli silnie absorbujących i różnic między obserwacjami a wynikami symulacji numerycznych. Wstępne wyniki pokazują, że modele numeryczne przeszacowują stopień zanieczyszczenia atmosfery arktycznej cząstkami sadzy. Dotyczy to zwłaszcza wyższych warstw troposfery. Weryfikacja modelu w górnych warstwach troposfery była praktycznie niemożliwa, ponieważ podczas prowadzonych badań pomiary balonem na uwięzi były prowadzone do wysokości 1,9 km. Pomiary lidarowe, które sięgały wyższych warstw atmo-
sfery, są mało efektywne w przypadku silnie absorbujących i małych cząstek sadzy. Z kolei samoloty badawcze prowadziły badania do wysokości około 3 km.
 
Więcej przeczytacie w artykule Krzysztofa Markowicza „Badania atmosfery za kołem polarnym“ w najnowszym wydaniu (5/2015) „Fizyki w Szkole“. 

Powrót