ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Artykuły archiwum

03.07.2017

Od piasku do szkła

Krzemionka, główny składnik piasku, występuje w trzech odmianach polimorficznych, takich jak: kwarc, trydymit, krystobalit oraz w stanie ciekłym. Czysty kwarc występuje w przyrodzie pod postacią kryształu górskiego, a formy w pewnym stopniu uwodnione – SiO2•nH2O, zabarwione śladowymi ilościami jonów metali, to jaspis, agat i chalcedon. Zatem substancje, których zasadniczym składnikiem jest krzemionka, często różnią się kolorem czy stopniem rozdrobnienia.
Warto dodać, że krzem w formie związanej, między innymi właśnie w postaci piasku, stanowi jeden z najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków na naszej planecie (w skorupie ziemskiej) – zajmuje drugie miejsce, zaraz po tlenie. Piasek stopiony w odpowiednio wysokiej temperaturze i następnie ochłodzony przekształca się w masę o specyficznych właściwościach – szkło.

Czym jest szkło?
Szkło definiuje się jako nieorganiczny materiał, w którym podczas przechodzenia ze stanu ciekłego do stanu stałego nie zachodzi krystalizacja. Istnieje wiele szczegółowych określeń opisujących szkła i stan szklisty. Do najbardziej popularnych należy stwierdzenie, że budowa wewnętrzna szkła nie wykazuje uporządkowania dalekiego zasięgu, gdyż rozmieszczenie elementów w sieci przestrzennej szkła zbliżone jest do sposobu, w jaki ulokowane są cząsteczki w stanie gazowym czy w cieczy. Zjawisko to spowodowane jest bardzo dużą lepkością szkła, czyli brakiem możliwości przemieszczania się molekuł.
 
Historia szkła 
Ludzie znają szkło od niepamiętnych czasów. Ludy, które żyły w niedużych odległościach od wulkanów, miały dostęp do naturalnie występującego szkła o rozmaitych rodzajach i zabarwieniach, takich jak np. obsydian, wykorzystywany w Ameryce jako broń. W zależności od źródła literaturowego pierwsze otrzymywanie szkła datuje się na około 5 tys. lat p.n.e. i miało to miejsce w Mezopotamii oraz Egipcie nieco później także w Grecji, a najstarsze ślady jego użytkowania pochodzą sprzed 3,5 tys. lat. Szkło wówczas „udawało” drogie kamienie, najczęściej o niebieskiej barwie, np. szafiry czy lapis lazuri. Szkło stosowane było też do szkliwienia powierzchni, produkcji koralików lub inkrustowano je w złoto czy drewno. Natomiast pierwsze fabryki szkła z roku 1250 p.n.e. odkryto w północnym Egipcie. W I w. p.n.e. opracowano już metodę wytwarzania przedmiotów poprzez wydmuchiwanie, natomiast metodę odlewania wynaleziono w XIX w. W tym samym wieku w USA udoskonalono nowoczesne metody prasowania szkła fabrycznie i wdrożono je do masowej produkcji przemysłowej. Metody ciągłej produkcji tafli szklanych wynaleziono na początku XX w. W 1913 r. Fourcault opracował metodę produkcji szkła w postaci cienkiej pionowej wstęgi wyciąganej z wanny, natomiast w 1916 r. Gregorius wynalazł bezdyszowy sposób ciągnienia szkła płaskiego. Szkło ciągnione było powszechnie wykorzystywane do szklenia okien oraz drzwi aż do połowy XX w. i nadal należy do najtańszej metody wytwarzania szkła płaskiego. Podstawowa wada szkła ciągnionego to jego falistość, oznaczająca, że powierzchnia takiego szkła ma łagodne wgłębienia i wypukłości zniekształcające oglądany przez szybę obraz. Zadecydowało to o wycofaniu produkcji szkła okiennego taką metodą. Przełomowym momentem w produkcji szkła płaskiego okazało się wynalezienie metody float (1952, sir Alastair Pilkington), nazwanej też dlatego procesem Pilkingtona. Szkło takie pozbawione jest wad optycznych, nie powoduje zniekształceń i jest prawie idealnie płaskie. Proces jest ciągły i polega na rozpływaniu się stopionego szkła na powierzchni płynnej cyny.
 
Jak obecnie otrzymuje się szkło?
Podstawowy schemat otrzymywania szkła jest następujący. Najpierw należy przygotować surowce, które później poddane zostaną obróbce termicznej. Surowce zmieszane w odpowiednich proporcjach (w zależności od tego, jaki rodzaj szkła ma być wytworzony) to tzw. zestaw szklarski - obecnie najczęściej jest to mieszanina piasku, sody i wapnia, podgrzewana do temperatury około 1500 oC. Szkło podgrzewane jest w piecach szklarskich, wielkich wannach wyłożonych ogniotrwałą gliną za pomocą palników gazowych umieszczonych po obu ich stronach. W celu przyspieszenia procesu do wanny wrzuca się trochę stłuczki szklanej. Roztopione szkło stygnie wolno, a gdy wyglądem przypomina lepki cukierek, jest już gotowe do ręcznej obróbki czy walcowania w tafle (używane m.in. do szyb okiennych) oraz do formowania w maszynach odlewniczych. Otrzymane tafle szklane poddawane są obustronnemu szlifowaniu i polerowaniu przez maszynę. W przypadku gdy produkuje się słoiki, szklanki, miski, wazony oraz ozdoby, to roztopione szkło wpuszcza się do maszyn formierskich, w których pod wpływem sprężonego powietrza wydyma ich kształt zgodnie z określoną formą modelową. Gdy przedmioty mają bardziej złożoną budowę, to każdą z polówek wykonuje się osobno, następnie łącząc je, gdy są jeszcze gorące. Szklane wyroby wysokiej jakości nadal są wydmuchiwane i produkowane ręcznie (np. szkło kryształowe). Roztopione, gorące szkło w kształcie bańki zostaje umieszczone na końcu długiej metalowej rurki (piszczeli) i hutnik (dmuchacz szkła) obracając rurkę i dmuchając w nią formuje bezkształtną masę tak, aby przybrała wymagany kształt. Gorący gotowy produkt o właściwym już kształcie umieszcza się w odprężarce – rodzaju pieca do stygnięcia szklanych wyrobów, co zapobiega ich pękaniu. Tak wykonane przedmioty mogą być jeszcze poddane zdobieniu (szlifowaniu, malowaniu, grawerowaniu, złoceniu brzegów czy piaskowaniu). Na samym końcu produkcji wszystkie produkty zanurzane są w specjalnym kwasie, aby nadać im połysk.
 
Więcej przeczytacie w artykule Joanny Kurek „Od piasku do szkła” w najnowszym wydaniu (1/2016) „Chemii w Szkole”

 

Powrót