ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Artykuły archiwum

03.07.2017

Spory władzy o władzę

Konieczność badania relacji między poszczególnymi aktami prawnymi zarówno równoważnych, jak i zgodnych z aktami prawnymi wyższego rzędu jest niezbędna, by każde państwo zachowało spójność i czytelność prawa.  
Zagadnienie to było jednak zawsze niezwykle skomplikowanym zagadnieniem. Problem badania tych relacji pojawił się w pismach Johna Locke’a (1632–1704) i Monteskiusza (1689–1755). Ich zdaniem konieczna była zasada rozdzielenia poszczególnych gałęzi władzy państwowej od siebie. Monteskiusz podzielił ją na trzy gałęzie: ustawodawczą, wykonawczą, sądowniczą.
Zgodnie z art. 4 polskiej konstytucji naród sprawuje władzę zwierzchnią przez swych przedstawicieli. O ile przedstawicieli władzy ustawodawczej (Sejm i Senat) oraz część władzy wykonawczej (Prezydenta) powołuje się za pomocą wyborów, to pozostała część władzy wykonawczej (rząd) oraz władza sądownicza wybierana jest w sposób pośredni (kontrolę nad władzą sądowniczą sprawuje Minister Sprawiedliwości).  Monteskiuszowskim założeniem była równowaga poszczególnych gałęzi władzy, niemniej w historii pojęcie owej „równowagi”  zawsze budziło spory.
W Stanach Zjednoczonych kontrolę nad zgodnością poszczególnych ustaw z konstytucją sprawuje Sąd Najwyższy. Instytucja ta istnieje od 1790 roku. Pierwotnie Sąd Najwyższy składał sie z 3 sędziów, lecz kiedy w XIX wieku kraj przeżywał gwałtowny rozwój demograficzny i terytorialny, postanowiono (gdyż konstytucja nie precyzowała tego zagadnienia) zwiększyć ich liczbę do 9. Sędziów Sądu Najwyższego powołuje Prezydent, każdorazowa kandydatura musi być następnie zaakceptowana przez Senat.  Kadencja sędziów Sądu Najwyższego jest dożywotnia, w praktyce jednak gdy wiek lub stan zdrowia uniemożliwia sprawowanie funkcji sędziego, istnieje możliwość dobrowolnego przejścia w stan spoczynku.
Takie uregulowanie ma zapewnić niezawisłość sędziów i uwolnić ich od jakichkolwiek presji politycznych. Powolna wymiana pokoleniowa sędziów ma odzwierciedlać stopniowe zmiany ideałów żywionych przez amerykańskie społeczeństwo. I tak Sąd Najwyższy wydał kilka decyzji, które zmieniły oblicze prawne USA (np. dopiero w 1967 roku zezwolił na zawieranie małżeństw między białymi i czarnoskórymi Amerykanami czy dopiero w 2003 roku zniesiono powszechną penalizację stosunków homoseksualnych). 
Kolejni prezydenci mieli zwyczaj powoływać sędziów podzielających wyznawany przez nich system wartości. Dzięki czemu po powołaniu Soni Sotomayor i Eleny Kagan przez Baracka Obamę możliwe było (mimo obecności sędziów powołanych jeszcze przez Ronalda Reagana) federalne uregulowanie możliwości zawarcia małżeństw homoseksualnych.
W przeszłości zdarzały się jednak sytuacje, kiedy wymiana sędziów następowała zdaniem polityków zbyt ospale, przez co nie można było wprowadzić najbardziej radykalnych reform społecznych. Jednym z najbardziej znanych przykładów było uznanie za niekonstytucyjne w latach 30. XX wieku przez Sąd Najwyższy kilku sztandarowych ustaw wchodzących w skład tzw. nowego ładu (za niekonstytucyjne uznano próby regulowania cen czy pensji minimalnej). Prezydent Franklin Delano Roosevelt, nie mogąc realizować swej interwencjonistycznej polityki, usiłował przeforsować projekt zakładający zwiększenie składu sędziowskiego do 18 sędziów. Propozycja ta została jednak odrzucona przez Kongres. Ostatecznie po rezygnacji sędziego Willisa Van Devantera Roosevelt powołał sympatyzującego z nim prawnika Hugo Blacka, co zapobiegło uznaniu za niekonstytucyjne kolejnych regulacji tyczących się wynagrodzenia czy czasu pracy.
Dyskusja o tym, czyją kompetencją jest obrona konstytucji, toczyła się również w weimarskich Niemczech. Odmienne poglądy wyrazili zwolennik decyzjonizmu Carl Schmitt i normatywista Hans Kelsen. Pierwszy z nich w pracach Nauka o Konstytucji, Der Hüter der Verfassung i Legalität und Legitimität wyraził pogląd, że konstytucja jest suwerenem, a obowiązek jej strzeżenia spoczywać powinien na prezydencie, który jako osoba mająca zarówno silny mandat społeczny, jak i narzędzia w postaci władzy zwierzchniej nad policją i wojskiem powinien być w stanie wyegzekwować przestrzeganie konstytucji.
Zupełnie odmienne stanowisko prezentował Kelsen. Wychodząc od monteskiuszowskiej zasady podziału władzy, założył, że jedynie niezależne od nacisków politycznych (charakteryzujących się zawsze tymczasowością) sądownictwo jest w stanie zapewnić rzetelne zbadanie relacji ustaw z konstytucją.
Dziś dyskusja o relacjach między władzą wykonawczą a sądownictwem konstytucyjnym toczy się w  kilku krajach. Ostatnie zmiany regulacji w prawnych w Polsce i na Węgrzech (gdzie m.in. uzależniono ustawowo możliwość orzekania przez Trybunał od sytuacji gospodarczej kraju) czy w Belgii (gdzie główną zmianą była nazwa z Sądu Arbitrażowego na Sąd Konstytucyjny) pokazują, że problematyka wzajemnych relacji i podziału władz pozostaje aktualna. 

Mateusz Maleszka „Wiadomości Historyczne” 1/2016 

Powrót