ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Artykuły archiwum

12.11.2017

Obserwatoria astronomiczne: Między ziemią a niebem

Połowę przestrzeni otaczającej Ziemię zasłania nam jej glob. Jego obrót rekompensuje tę stratę tylko częściowo. Ze względu na obserwacyjną dostępność z ustalonego miejsca na Ziemi otaczającą ją przestrzeń można podzielić na trzy części: dostępną obserwacjom w każdym momencie, dostępną obserwacjom okresowo oraz niedostępną. 

 Wielkość poszczególnych części zależy od szerokości geograficznej miejsca obserwacji, która jest równa kątowi między osią obrotu nieba a płaszczyzną horyzontu. 
Każdej wspomnianej wyżej części przestrzeni odpowiada ściśle określony obszar sfery nieba. Obiekty znajdujące się w pobliżu bieguna nieba są widoczne podczas każdej nocy. Obszar ten ogranicza okrąg, którego kątowy promień jest równy szerokości geograficznej miejsca, z którego patrzymy. Wzdłuż równika niebieskiego, po obu jego stronach, położony jest pas nieba charakteryzujący się tym, że w nocy widzimy tylko jego część, lecz każdej nocy nieco inną. Kątowa szerokość tego pasa jest tym większa, im mniejsza jest szerokość geograficzna miejsca obserwacji. Jeżeli φ oznacza szerokość geograficzną, to kątowa szerokość tego pasa jest równa 2 × (90° – φ). W ciągu jednej nocy możemy obserwować około 7/8 tego obszaru. Przebieg granic między częścią pasa dostępną nocnym obserwacjom (7/8) i niedostępną (1/8) zależy od aktualnego położenia Słońca. Niedostępna obserwacjom część okołorównikowego pasa nieba otacza Słońce kręgiem o promieniu kilkunastu stopni. Przemieszcza się ona nieustannie w lewo, razem ze Słońcem, z prędkością około 1° na dobę. Obiekty położone w tej części nieba są niewidoczne z powodu jasnego tła nieba nawet wtedy, gdy Słońce jest pod horyzontem. Kolisty obszar nieba otaczający biegun nieba znajdujący się pod horyzontem jest stale niedostępny obserwacjom. Wielkość tego obszaru jest taka sama jak obszaru widocznego każdej nocy.
Z tego, co zostało dotychczas powiedziane, wynikają dwa praktyczne wnioski dotyczące lokalizacji obserwatoriów astronomicznych. Pierwszy wniosek ważny jest w przypadku, gdy konieczne lub wskazane jest umiejscowienie obserwatorium w pobliżu siedzib ludzkich – na przykład niewielkie obserwatorium o charakterze dydaktycznym lub publicznym. Nieodłączną cechą obszarów zamieszkałych jest jednak duża ilość nocnego oświetlenia. 
Obserwację nieba bardzo utrudnia zarówno światło docierające do naszych oczu bezpośrednio od lamp, jak i to, które dociera do oczu po rozproszeniu w powietrzu ponad lampami. Światło bezpośrednio widocznych lamp powoduje zwężenie naszych źrenic, zmniejszając tym samym ilość światła, które tworzy na siatkówce obrazy wszystkich innych obiektów – także tych na niebie. 
Światło lamp rozproszone w powietrzu zwiększa natomiast jasność tła nieba, zmniejszając tym samym kontrast między niebem a obiektami astronomicznymi. Z tego, co zostało powiedziane na początku, wynika, że w takim przypadku najkorzystniej jest umiejscowić obserwatorium na południowym skraju miasta. Przy takiej lokalizacji obiekty widoczne każdej nocy najlepiej obserwować wtedy, gdy znajdą się w pobliżu zenitu. Te zaś, które są położone w pasie okołorównikowym, będą widoczne w kierunkach, w których światła miasta będą nieliczne, a tło nieba w tych kierunkach będzie względnie ciemne.
Drugi wniosek dotyczy lokalizacji obserwatoriów naukowych. Oczywiście powinny się one znajdować tam, skąd można obserwować największy obszar nieba – w okolicach równika.
Wielkość obszaru dostępnego obserwacjom nie jest jednak jedynym czynnikiem decydującym o usytuowaniu obserwatorium. Ze względu na ogromne koszty współczesnych teleskopów wskazane jest jak najintensywniejsze ich wykorzystywanie – na obszarze, na którym jest obserwatorium, powinno więc być jak najwięcej pogodnych nocy. Niezmiernie ważna jest także stabilność atmosfery w otoczeniu obserwatorium, decydująca o „jakości” wykonywanych obserwacji. Najkorzystniejsze pod tym względem są szczyty oceanicznych wysp oraz góry na pustynnych lub półpustynnych obszarach rozciągających się wzdłuż zwrotnika Raka i Koziorożca. Niemal w całości wymienione warunki spełniają: Hawaje i Wyspy Kanaryjskie (szczyty nieczynnych wulkanów), górzyste, półpustynne tereny USA (Arizona, Nowy Meksyk), pustynne góry w Chile, góry Australii oraz płaskowyż w RPA. Już kilkadziesiąt lat temu zaprzestano budowania obserwatoriów narodowych na terenie rodzimego kraju. Wszystkie państwa zainteresowane badaniami astronomicznymi lokują swoje najnowocześniejsze teleskopy w miejscach wyżej wymienionych.
Największy polski teleskop optyczny (o średnicy lustra 1,3 m) znajduje się w obserwatorium Las Campanas (Chile). Innym teleskopem optycznym, bardzo ważnym dla polskiej astronomii, jest nietypowy teleskop SALT. Finansowy wkład Polski w budowę tego ogromnego teleskopu (średnica jego lustra wynosi 11 m) zapewnia polskim astronomom 11% czasu jego pracy (...)
 

Więcej przeczytacie w artykule Andrzeja Branickiego „Obserwatoria astronomiczne – gdzie, w jakim miejscu?“ w najnowszym wydaniu (2/2016) „Fizyki w Szkole“  

Powrót