Fizyka w Szkole
Początki czasopisma sięgają 1927 roku, początkowo jako rocznik „Fizyka i Chemja w szkole”. Po II wojnie światowej wznowiono w 1955 roku wydawanie „Fizyki w Szkole” jako samodzielnego czasopisma. Ostatni numer ukazał się w grudniu 2025 roku jako nr 6/2025.
Na tej i następnych stronach prezentujemy wszystkie wydania archiwalne, wraz ze spisem treści, które posiadamy w wersji cyfrowej od 2009 roku oraz wydania specjalne.
Zainteresowanych zakupem konkretnych wydań zapraszamy do przesłania formularza z wypełnionymi danymi i wpisanie w odpowiednim miejscu numeru i roku wydania, czy też wielu wydań. Następnie prześlemy Państwu do opłacenia fakturę proforma. W kolejnym kroku prześlemy na Państwa adres mailowy fakturę VAT i zamówione wydania.
Dla ułatwienia formularz znajduje się na dole każdej strony! Wystarczy wysłać jeden formularz ze wszystkimi zamówionymi wydaniami.
Jednocześnie prosimy o zrozumienie – przebudowujemy nasze strony aby były bardziej czytelne i nie wszystko jest już ukończone!
Wydania-specjalne – wybór najciekawszych artykułów z ostatnich lat
⇓ Wydania z przykładowym artykułem ⇓
Spis treści wydania 1/2025
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Obalamy mity, czyli biofizyka kontra legendy miejskie– Tomasz Kubiak
Intensywny rozwój środków komunikacji, częsta anonimowość treści prezentowanych w sieci oraz brak wskazania rzetelnych źródeł informacji sprzyjają propagowaniu wiadomości zgoła fałszywych.
12 Nie zawsze entropia – Maciej Panczykowski
14 Lewitacja magnetyczna – Sebastian Parzych
Lewitacja magnetyczna to fascynujące zjawisko, które pozwala na uniesienie ciała w powietrzu bez fizycznego wspomagania.
19 Leon N. Cooper – teoretyk nadprzewodnictwa, artysta, fizyk i neurobiolog – Kazimierz Mikulski
22 Żywoty fizyków – Hans Christian Oersted – Tadeusz Wibig.
Z naszych lekcji
25 Fizyka…Klimat…Człowiek… (miniatura dydaktyczna) – Waldemar Reńda
30 W co się bawić? 1. Miś ekwilibrysta – Grzegorz Karwasz
W publikacjach naukowych staramy się zastępować słowo zabawki przez PED – proste eksponaty dydaktyczne.
36 Powtórz, utrwal, poszerz wiedzę. Zadania z fizyki. Cz. 4. – Waldemar Reńda
38 CREDO-Maze: Całkiem niezłe dobrego początki – Tadeusz Wibig
Trzy lata temu uzyskaliśmy niezbędne środki z budżetu Państwa i mogliśmy zacząć serio myśleć o tym, jak fizycznie wprowadzić fizykę z najwyższej półki pod strzechy polskich szkół.
Astronomia dla każdego
42 40 rocznica znalezienia meteorytu ALH 840011 – Krzysztof Kowalczyk – Czytaj więcej
44 Fizyczna ewolucja gwiazd – Marcin Wesołowski
Okiem nieuzbrojonym możemy zaobserwować około 6000 gwiazd na obu półkulach ziemskich ze znanych około 20 milionów gwiazd, które należą do naszej galaktyki.
Spis treści wydania 4/2024
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Od reaktorów jądrowych do superkomputerów, czyli Forschungszentrum Jülich w pigułce – Tomasz Kubiak
Współczesna fizyka to nie tylko badania podstawowe, przybliżające nas do zrozumienia praw rządzących naturą, ale również działania nakierowane na opracowanie innowacyjnych technologii, które w przyszłości mogą zrewolucjonizować nasze codzienne życie.
- Trzy niezwykłe liczby – Maciej Panczykowski
14 Żywoty fizyków – Anders Jonas Ångström – Tadeusz Wibig – Czytaj więcej
18 CREDO-Maze; promieniowanie kosmiczne – rejs ku Wyspie Stabilności – Tadeusz Wibig
25 „Oppenheimer” – oscarowy film o ojcu bomby atomowej w ocenie dydaktyka fizyki – Edward Rydygier
Robert Oppenheimer był profesorem na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley (w obrębie San Francisco), a w czasie II wojny światowej został dyrektorem programu rozwoju amerykańskiej broni jądrowej nazwanego Projektem Manhattan. Uznany jest za ojca bomby atomowej.
30 Zasady tworzenia i przetwarzania testów – Valentyna Shvets
35 Grawitacja w praktyce – Andrzej Sokołowski
38 Nierealne, ale… fizycznie poprawne (Miniatura dydaktyczna) – Waldemar Reńda
39 Kłopoty z równaniem falowym – (Miniatura dydaktyczna) – Waldemar Reńda
41 Powtórz, utrwal, poszerz wiedzę. Zadania z fizyki. Cz. 1. – Waldemar Reńda
Astronomia dla każdego
43 Polak poleci w Kosmos
44 Nasze Słońce – Marek Demiański
47 Zderzenia w Układzie Słonecznym – fakty i mity. Cz. III – Marcin Wesołowski
Prawdopodobieństwo kolizji pomiędzy dwoma ciałami kosmicznymi może być obliczone poprzez zastosowanie koncepcji tzw. „gęstości przestrzennej” obiektów, czyli średniej liczby obiektów w jednostkowym elemencie objętości.
Spis treści wydania 2/2024
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Materia, siły i ruch – Maciej Panczykowski
12 Antyferromagnetyki – materiały przyszłości dla elektroniki? – Michał Grzybowski
Czy materiały magnetyczne inne niż ferromagnetyki także mogą znaleźć zastosowanie? – CZYTAJ WIĘCEJ
22 Tranzystor – Andrzej Wasiak
Bez tranzystora niemożliwy byłby rozwój współczesnej elektroniki, która stosowana jest w wielu urządzeniach.
26 Thomas Young. Ostatni człowiek, który wiedział wszystko – Kazimierz Mikulski
30 Żywoty fizyków. Oleg Władimirowicz Łosiew – Tadeusz Wibig
36 Metody wizualizacji 3D i ich biofizyczne podstawy – Stanisław Bednarek
W jaki sposób przedstawić trójwymiarowy obiekt na płaszczyźnie, żeby jego obraz zachował najwięcej informacji o tym obiekcie i jak najwierniej z płaskich obrazów odtworzyć trójwymiarowy obiekt?
Z naszych lekcji
17 Nowoczesna popularyzacja fizyki – Edward Rydygier
32 Zostawcie uczniom „komórki” – Arleta Biegańska
Odkąd upowszechniły się telefony komórkowe trwa dyskusja na temat ich złego wpływu na dzieci.
42 Analogie w dydaktyce fizyki. (Miniatura dydaktyczna) – Waldemar Reńda
Astronomia dla każdego
45 Zderzenia w Układzie Słonecznym– fakty i mity. Cz. I – Marcin Wesołowski
Do dziś zderzenia pomiędzy ciałami w Układzie Słonecznym odgrywają istotną rolę w ewolucji powierzchni tych ciał niebieskich.
Spis treści wydania 1/2024
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Echolokacja, czyli akustyczna nawigacja u zwierząt i ludzi niewidomych – Tomasz Kubiak
Echolokacja to swoisty biosonar przydatny wszędzie tam, gdzie wykorzystanie zmysłu wzroku jest znacznie utrudnione a nawet niemożliwe, np. w ciemnych jaskiniach, bunkrach czy mętnej wodzie. CZYTAJ WIĘCEJ
13 Słońce coraz bardziej „jasne jak słońce” – Nauka w Polsce
14 CREDO–Maze: promieniowanie kosmiczne – zapomniani odkrywcy- Tadeusz Wibig
Za odkrywcę promieniowania kosmicznego uważa się Victora Franza Hessa, co niejako oficjalnie potwierdzono nagrodą Nobla. Jeśli jednak zagłębić się w historię, okaże się, że sprawa wcale nie jest tak oczywista.
21 Przez szczeliny do świata kwantów – Cyprian Sobczak
Interferencja, odkryta przez Thomasa Younga, zwanego „Ostatnim człowiekiem, który wiedział wszystko”, jest zjawiskiem zajmującym w fizyce wyjątkowe miejsce.
28 Żywoty fizyków. Kapitan Round – Tadeusz Wibig
30 Przestrzeń i czas Hermanna Minkowskiego – w rocznicę przełomowego wykładu – Kazimierz Mikulski
Z naszych lekcji
33 Prawo Archimedesa w zastosowaniach – Stanisław Bednarek
To prawo jest zapewne jednym z najbardziej znanych i najwcześniej odkrytych praw przyrody. Ma również bardzo duże znaczenie praktyczne i jest wykorzystywane w wielu dziedzinach techniki oraz w życiu codziennym.
38 Ile jest praw Pascala? (Miniatura dydaktyczna) – Waldemar Reńda
40 Fizyka w 950 kapsułkach – Anna Kaczorowska
42 Jak uczyć się rozwiązywania zadań fizycznych, jak doskonalić tę umiejętność i jak sprawdzić wyniki rozwiązania zadania? – Czesław Surowiec
Astronomia dla każdego
45 Ruch obiegowy Ziemi i jego następstwa – Marcin Wesołowski
Zjawiska dobowe związane ze Słońcem, tzn. jego wschód, górowanie, zachód i dołowanie wynikają z dobowego obrotu sfery niebieskiej. Uważna obserwacja tych zjawisk prowadzona przez dłuższy okres prowadzi do wniosku, że nie przebiegają one codziennie jednakowo.
Spis treści wydania 4/2023
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Niewidzialne promieniowanie pod kontrolą – Dominik Kozieł, Radosław Zaleski
Wbrew rozpowszechnianym opiniom, energetyka jądrowa nie jest technologią przestarzałą.
8 Epitaksja, czyli otrzymywanie ultraczystych kryształów – Michał Grzybowski
Kryształy mają wiele ważnych zastosowań w przyrządach, z których korzystamy na co dzień.
12 Za co Nobel 2022? Część 4. Bramki kwantowe – Jan Kurzyk
Przetwarzanie informacji kwantowej wymaga bramek logicznych innego typu niż klasyczne bramki.
17 Koleje dużych prędkości – aspekt poznawczy i edukacyjny – Edward Rydygier. CZYTAJ WIĘCEJ
24 Fizyka nowotworów – Ewelina Kędzierska
28 Żywoty fizyków. Lord Kelvin – Tadeusz Wibig
Z naszych lekcji
32 „Doświadczenia skutków rzeczy pod zmysły podpadających …” – tarcie, siła odśrodkowa i lepkość – Stanisław Bednarek
36 Badanie właściwości ładunków elektrycznych, pól i sił z wykorzystaniem symulacji – Jolanta Sokołowska, Andrzej Sokołowski
39 Fizyka szkolna na cenzurowanym. (Miniatura dydaktyczna) – Waldemar Reńda
Astronomia dla każdego
44 Wybrane zagadnienia z mechaniki nieba – część IV – Marcin Wesołowski
48 Napęd statków kosmicznych, czyli pęd i energia – Jerzy Kuczyński
By zmienić prędkość potrzebna jest siła. I to jest prawda niezależna od tego, gdzie się znajdujemy, a więc czy jesteśmy na Ziemi, czy w przestrzeni kosmicznej.
Spis treści wydania 3/2023
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Fizyka u kardiologa – Tomasz Kubiak
Serce, pomimo wielu symbolicznych znaczeń, stanowi dla przyrodników przede wszystkim kluczowy dla funkcjonowania organizmu narząd. Z kolei stosując terminologię techniczną, moglibyśmy przyrównać je do pompy zalewowo-tłoczącej.
12 Za co Nobel 2022? Część 3. Kubity, stany Bella, teleportacja – Jan Kurzyk
Istnienie natychmiastowej „wymiany informacji” między obiektami splątanego układu kwantowego od razu nasuwa myśl o wykorzystaniu tego do komunikacji z szybkością większą niż szybkość światła w próżni
33 Magnetyzm Słońca. Oddziaływanie plazmy z polem magnetycznym – Andrzej Wasiak
40 Leo Szilárd fizyk, który przewidział broń jądrową i sprzeciwił się jej użyciu – w 125 rocznicę urodzin i 90 rocznicę idei broni jądrowej – Kazimierz Mikulski
Z naszych lekcji
18 „Fiat Lux” – od Witelona do tomografu optycznego – Grzegorz Karwasz, Michał Kłosiński
Interaktywne wystawy z fizyki wkrótce będą obchodzić w Polsce 25 lat.
25 Dwadzieścia lat podręczników do fizyki – Jerzy Kuczyński – CZYTAJ WIĘCEJ
30 Żywoty fizyków. Lord Kelvin – Tomasz Wibig
Lord Kelvin jako taki nie urodził się w ogóle.
Astronomia dla każdego
43 Wybrane zagadnienia z mechaniki nieba. Część III – Marcin Wesołowski
W trzeciej części rozważań związanych z mechaniką nieba przedstawione zostały dwa zagadnienia – równanie Keplera oraz ograniczone kołowe zagadnienie trzech punktów materialnych.
Spis treści wydania 1/2023
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Małe reaktory modułowe przyszłością energetyczną Polski – Wioletta Monika Dynkowska
Nieomal stuletnie wykorzystywanie atomu w służbie ludzkości stworzyło bardzo poważne podwaliny pod dalsze prace udoskonalające techniki i materiały jądrowe.
10 Instalacje fotowoltaiczne – Andrzej Wasiak
Ogniwa słoneczne pierwotnie były używane do zasilania w energię elektryczną statków kosmicznych. Jednak wraz z rozwojem technologii ogniw słonecznych i znacznym obniżeniu ich kosztów znalazły swoje ziemskie zastosowania.
16 Za co Nobel 2022? Część 1. Interpretacja kopenhaska, paradoks EPR, stany splątane – Jan Kurzyk – Czytaj więcej
21 Co było i co osiągnięto, czyli – Jedne z najważniejszych wydarzeń minionego 2022 roku w fizyce – Kazimierz Mikulski
26 Ogólnie potrzebna teoria względności – Cyprian Sobczak
Początek ubiegłego wieku okazał się być przełomowy na drodze naszego poznania. Przyniósł bowiem naszej cywilizacji mechanikę kwantową, przy której zawodzą nie tylko zmysły, ale także intuicja, oraz szczególną i ogólną teorię względności.
33 Żywoty fizyków. Thomas Alva Edison (1847-1931 – Tadeusz Wibig
Niektórzy mówią też, że był największym wynalazcą wszechczasów. Nawet, jeśli to nie jest prawdą, jego dokonania w ulepszaniu otaczającego nas świata są nie do przecenienia.
Z naszych lekcji
35 Escaperoom w praktyce szkolnej – Aga Kowalczyk
- Dia-, czy paramagnetyk? Oto jest pytanie! – Stanisław Bednarek, Jacek Ćwik
W artykule został opisany prosty i skuteczny układ, przeznaczony do wykrywania przedmiotów, wykazujących słabe właściwości magnetyczne.
39 Jaka szkoła, jaka edukacja – c.d. – Waldemar Reńda
Astronomia dla wszystkich
- Wybrane zagadnienia z mechaniki nieba. Cz. 1. – Marcin Wesołowski
Spis treści wydania 4/2021
Fizyka wczoraj, dziś i jutro
4. Biofizyka a niezwykłe właściwości wody – Tomasz Kubiak – Czytaj więcej WODA
12. Ciekłe kryształy – niezwykły stan materii – Kamila Nowicka
16. Teoria chaosu – Cyprian Sobczak
22. Osłony w ochronie radiologicznej – Wioletta Monika Dynkowska
26. 100 rocznica przyznania Nagrody Nobla Einsteinowi za interpretacj efektu fotoelektrycznego zewnętrznego – Kazimierz Mikulski
Z naszych lekcji
30. Kształcenie językowe na lekcjach fizyki – Arleta Biegańska
32. Isaac Newton (1642/43-1727) ciąg dalszy – Na ramionach olbrzymów – Tadeusz Wibig
35. Co w fizyce piszczy?
36. O prędkości – Jerzy Kuczyński
40. Zastosowanie teorii równoważnego źródła SEM do obliczania złożonych obwodów elektrycznych – Czesław Surowiec
Astronomia dla każdego
44. Kompendium astronomiczne – wybrane pojęcia i zagadnienia – cz. 4 – Marcin Wesołowski, Piotr Gronkowski
48. Częściowe zaćmienie Słońca –10.06.2021 – astronomiczne wydarzenie czerwca – Marcin Wesołowski, Piotr Gronkowski
Spis treści wydania 3/2021
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Czy promieniowanie tylko szkodzi? – Wioletta Monika Dynkowska
8 Cztery i pół stanów skupienia. Cz. IV. Ciała stałe – Grzegorz Karwasz – Czytaj więcej STAŁE
14 Egzotyczny stan materii – Redakcja
15 Czy turbulencje są niebezpieczne? – Marta Wacławczyk
18 Metody doświadczalne w aerodynamice – Andrzej Wasiak
22 110-lecie odkrycia nadprzewodnictwa – Kazimierz Mikulski
Z naszych lekcji
30 Zderzenia zwykłe i niezwykłe – Stanisław Bednarek
35 Żywoty fizyków – Isaac Newton (1742/43-1727) – Tadeusz Wibig
38 Kwadratowe równania w zadaniach z fizyki – Czesław Surowiec
41 O głębi ostrości i czytaniu bez okularów – Waldemar Reńda
43 Rekonstrukcja formuły Einsteina opisującej zjawisko fotoelektryczne. Propozycja dydaktyczna – Andrzej Sokołowski
Astronomia dla każdego
46 Kompendium astronomiczne. Cz. 3. – Piotr Gronkowski, Marcin Wesołowski
Spis treści wydania 1/2021
Fizyka wczoraj, dziś, jutro
4 Nagroda Nobla z fizyki w 2020 – Edward Malec
12 Zagadnienia lotów z prędkościami ponaddźwiękowymi – Andrzej Wasiak – Czytaj więcej GROM
17 Promieniowanie a żywe organizmy – Wioletta Monika Dynkowska
Z naszych lekcji
21 Wykorzystanie robotów LEGO do eksperymentów i pomiarów w fizyce – Adam Ogaza
26 Van Gogh i inni, czyli fizyka spotyka sztukę – Marta Wacławczyk, Zofia Wacławczyk
28 Zjawiska zderzeń w makro i mikroświecie – Julian Płoszajski
32 Nietypowe zadania z kondensatorami i sposoby ich rozwiązywania – Czesław Surowiec
36 O definiowaniu wielkości fizycznych i nie tylko… (Miniatura dydaktyczna) -Waldemar Reńda
40 Joseph Priestley (1733 – 1804). Hobbysta nauk – Tadeusz Wibig
Astronomia dla każdego
42 Kompendium astronomiczne – wybrane pojęcia i zagadnienia – cz. 1. – Marcin Wesołowski, Piotr Gronkowski
Geofizyka
46 Ziemia planeta wyjątkowa – cz. 14. Dryf kontynentów i tektonika płyt – Zbigniew Wiśniewski
