Wiadomości Historyczne – wydania z lat 2020-2014

Uwaga! Niektóre strony są w przebudowie! Przepraszamy, zapraszamy za jakiś czas!

KLUCZ DO EPOKI
4 Andrzej Kompa – (Dla)czego warto uczyć o Bizancjum w polskiej szkole?
10 Piotr Ł. Grotowski – Spuścizna artystyczna Bizancjum i jej znaczenie dla kultury polskiej
17 Mirosław J. Leszka – Hagia Sofia – „wielki” kościół
20 Kirił Marinow – Kultura słowa w Bizancjum
FORUM EDUKACYJNE
24 Anna Kowalska-Pietrzak – Bliskowschodnie wyprawy krzyżowe – z perspektywy pokoleń i kultur
WOS W TEORII I PRAKTYCE
28 Paweł Beczek – Współczesne rozumienie pojęcia „sekularyzacja”
HISTORIA W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ
33 Marek Białokur – Rzecz o rocznicach, czyli o lekcjach historii w przestrzeni publicznej
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
38 Krzysztof Kwiatkowski – „Grunwald 1410” znany i mniej znany – 610 lat od zdarzenia
43 Karolina Biedka – Laurence Alma-Tadema – zapomniana przyjaciółka Polski i Polaków
ARCHIWUM I SZKOŁA
48 Anna Sokół, Aldona Warzecha – „Halo, tu Archiwum”, czyli jak odkrywać archiwa? Działalność edukacyjna Archiwum Narodowego w Krakowie
REKOMENDACJE
51 Tomasz Sińczak – Święty Ład i Jedwabny Szlak, Tryumfujące Bizancjum i świat średniowiecza

5/2020 Spis treści Cena 12 zł

Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
4 Jacek Stasiorczyk – Polskojęzyczna oświata na Litwie po 1990 roku – problemy i wyzwania
ŹRÓDŁA HISTORYCZNE,
MEDIA EDUKACYJNE
8 Jacek Piotrowski – Dziedzictwo Rzeczypospolitej Obojga Narodów w procesie nauczania, czyli meandry identyfikacji narodowej i państwowej na łamach źródła historycznego
13 Małgorzata Skotnicka-Palka – Zbrodnie uwiecznione na kliszy: Wielki terror 1937–1938 i Gułag Tomasza Kiznego
HISTORIA I MUZEA
17 Violetta Rezler-Wasielewska – Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, czyli muzeum w miejscu pamięci
20 Anna Czerner – Cierpienie nie dość wielkie? Tematyka jeniecka w edukacji muzealnej
KLUCZ DO EPOKI
25 Piotr Stanek – U progu niewoli. Jeńcy polscy w obozach Lamsdorf
WOS W TEORII I PRAKTYCE
29 Joanna Wojdon – Przewodnik po świecie on-line, czyli wychowanie obywatelskie na miarę XXI wieku
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
35 Karol Sanojca – Symbolika minut
HISTORIA PODRÓŻOWANIA
39 Joanna Orzeł – Od turystyki zbiorowej do turystyki masowej – podróżowanie w XIX wieku
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
42 Barbara Techmańska – Szkoły żydowskie w Polsce Ludowej
46 Grażyna Pańko – Przeszłość miasta w biogramach jego dawnych mieszkańców. Anioł Ślązak (Johannes
Scheffler), Edyta Stein i Dietrich Bonhoeffer obecni w życiu współczesnego Wrocławia
REKOMENDACJE
34 Tomasz Sińczak – Na agorze, forum i Twitterze
51 Łukasz Wróbel – Przegrane zwycięstwo. Wojna polsko-bolszewicka 1918–1920; Chwała Rzymu. Jak tworzyło się
imperium

4/2020 Spis treści Cena 12 zł

WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
4 Violetta Julkowska – Historie rodzinne – o sposobach narracji i o bohaterach domowych w edukacji szkolnej

8 Katarzyna Kruszyńska-Stasiak – Historie rodzinne w badaniach nad historią lokalną
KLUCZ DO EPOKI
16 Izabella Kopczyńska – Młodzież samasię uczy, czyli samokształcenie uczniów szkół gimnazjalnych w dwudziestoleciu
międzywojennym
WOS W TEORII I PRAKTYCE
20 Marta Kalisz-Zielińska – Czy wielkopolskie muzea historyczne były orężem propagandy w okresie Polski Ludowej?
HISTORIA PODRÓŻOWANIA
24 Joanna Orzeł – Podróżowanie w czasach nowożytnych
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
28 Maciej Forycki – Pałac Dożów Rzeczypospolitej Weneckiej.
34 Jacek Pietrzak – Stanley – niezwykła historia wielkiego odkrywcy
FORUM EDUKACYJNE
39 Sylwia Derda, Piotr Podemski – Czy ósmoklasiści potrafią pisać?
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
44 Wojciech Olejniczak, Izabela Skórzyńska -Historia w archiwach. Rzecz o ludziach, dokumentach, obrazach, śladach i świadectwach deportacji Żydów – obywateli polskich
z III Rzeszy do Zbąszynia (1938–1939)
ARCHIWUM I SZKOŁA
49 Małgorzata Iżykowska, Justyna Sowińska – „Z polskim słowem na odrzańskim szlaku” – edukacja w Archiwum Państwowym w Opolu
REKOMENDACJE
19 Tomasz Sińczak – Zapomniany świat zachodniego islamu,
23 Łukasz Wróbel – 1918. Kino polskie wobec odzyskania niepodległości
43 Łukasz Wróbel – Biografia żony Mieszka II, pierwszej królowej Polski
51 Łukasz Wróbel – Wpływ potęgi morskiej na historię 1660–1783;
¢ Rok 1968 w Europie. Badania i pamięć.

3/2020 Spis treści Cena 12 zł

PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI

4 Piotr Paluchowski, Agnieszka Pawłowska-Kubik – Gdańsk: miasto, które zawsze chciało być wolne
¢¢ KLUCZ DO EPOKI
10 Janusz Dargacz – Wolne Miasto Gdańsk 1920–1939
15 Marek Adamkowicz – Polacy w Wolnym Mieście Gdańsku
22 Katarzyna Kurkowska – Kulturalne Wolne Miasto
27 Leszek Molendowski – Nazyfikacja Wolnego Miasta Gdańska
WOS W TEORII I PRAKTYCE
37 Sławomir Lucjan Szczesio – Od śmierci Tity do rozpadu Jugosławii – dezintegracja federacji jugosłowiańskiej
(1980–1992)
HISTORIA PODRÓŻOWANIA
42 Joanna Orzeł – Bóg, handel, wiedza, czyli średniowieczne podróże po Europie (i nie tylko)
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
46 Artur Wójcik – Czy starożytni Polacy istnieli naprawdę? Przewodnik po fantazmacie Wielkiej Lechii
IN MEMORIAM
50 Stanisław B. Lenard – Wspomnienie o Ireneuszu Wywiale
REKOMENDACJE
31 Tomasz Sińczak – Bezpieczniki
51 Łukasz Wróbel – Polska 1939. Pierwsi przeciwko Hitlerowi – Waffen SS

2/2020 Spis treści Cena 12 zł

HISTORIA PODRÓŻOWANIA
4 Joanna Orzeł – Podróżowanie w czasach rzymskiego imperium
STAROPOLSKIE ROZRYWKI
11 Urszula Kicińska – „By serenada śpiewana włoska przy bardzo pięknej muzyce” – uroczystości i rozrywki dworskie jako
urzeczywistnienie pragnienia życia przyjemnego w czasach saskich
KLUCZ DO EPOKI
16 Monika Ziętek – Rozrywki Weimaru – kabarety, rewie i kluby nocne w międzywojennym Berlinie
WOS W TEORII I PRAKTYCE
19 Bartosz Kaczorowski – Długie ramię Kremla. Rosyjska ingerencja w Katalonii
FORUM EDUKACYJNE
24 Marcin Hlebionek – Źródła do dziejów regionu kujawsko-pomorskiego ad usum scholarum
32 Anna Kowalska-Pietrzak – Statut Bolesława Krzywoustego – tajemnica źródeł
37 Anna Bestian-Zając – Donosy obywatelskie doby PRL – niszowy środek dydaktyczny na lekcjach historii
ARCHIWUM I SZKOŁA
43 Agnieszka Filipek – „Mały archiwista – moja pierwsza wizyta w archiwum” – archiwalny projekt edukacyjny skierowany do najmłodszych odbiorców
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
46 Justyna Gałuszka – Jak mieszkał czerwonoruski magnat? O wystroju Krasiczyna w XVII wieku
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
49 Artur R. Jęcka – Kerin – miejsce, gdzie czas płynie inaczej
¢¢ REKOMENDACJE
51 Tomasz Sińczak – Lekcje z koszmaru – Nowe spojrzenie na ciemne wieki

1/2020 Spis treści Cena 12 zł

HISTORIA W CZASIE I PRZESTRZENI
4 Paweł Filipczak – Antiochia nad Orontesem – zapomniana stolica cesarstwa rzymskiego
HISTORIA PODRÓŻOWANIA
10 Joanna Orzeł – Podróżowanie w starożytności – Bliski Wschód i Hellada
WOS W TEORII I PRAKTYCE
15 Marek Białokur – Algorytmy Harariego, czyli wczoraj, dziś i jutro homo sapiens
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
21 Joanna Wojdon – Muzea w szkolnej edukacji historycznej
FORUM EDUKACYJNE
26 Anna Kowalska-Pietrzak – Przy pokerowym stoliku o chrzcie Mieszka I
33 Krzysztof Ślusarek, Grzegorz Chomicki – Pan Baczyński, albo ostatni zajazd w Galicji
KLUCZ DO EPOKI
39 Jordan Siemianowski – Knut Hamsun „Na zarośniętych ścieżkach”. Proniemiecka postawa norweskiego noblisty podczas drugiej wojny światowej
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
43 Andrzej Stępnik – Pamięć i miejsca pamięci na Powszechnych Zjazdach Historyków Polskich
47 Artur R. Jęcka – Teatr i historia – rozmowa z Damianem Droszczem
49 Józef Szewczyk – Gdy czytam o PRL…
REKOMENDACJE
50 Łukasz Wróbel – Pierre Aubé Św. Bernard z Clairvaux, Tomasz Sińczak – Wielkie wojny wschodnich Rzymian

6/2019 Spis treści Cena 12 zł

ŹRÓDŁA HISTORYCZNE, MEDIA EDUKACYJNE
4 Maciej Fic – „Moje dzieciństwo tak słodkie jak «Vibovit»” czy „świst gumowych pał”? Codzienność końca PRL w muzyce rockowej
9 Marek Białokur – Przekłuty balon, czyli jak dowcipem walczono z absurdami PRL-u i dlaczego warto wykorzystywać humor w edukacji historycznej
16 Magdalena Ficoń – Polski plakat propagandowy w latach 1944–1989
21 Barbara Techmańska, Małgorzata Skotnicka-Palka – Fotografia „opozycyjna” jako źródło edukacji o Polsce Ludowej
25 Marek Kosma-Cieśliński – Ślady w kadrach. Filmowe archiwalia w edukacji historycznej
28 Anna Gołębiewska – Kierunki zmian w nauczaniu o Polsce Ludowej w zreformowanej szkole podstawowej
FORUM EDUKACYJNE
33 Katarzyna Kaczmarek – Źródła wiedzy historycznej oczami absolwentów szkół podstawowych
WOS W TEORII I PRAKTYCE
36 Kamil Gofron – Rola postkomunistycznych elit w procesie formowania systemu wyborczego. Casus Czechosłowacji, Polski i Ukrainy
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
41 Joanna Orzeł – Popularyzacja historii przez Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
47 Mikołaj Tomaszewski – „Jej klasztor z oczu nie patrzy…” – losy Magdaleny i Konstancji Czapskich
¢¢ REKOMENDACJE
20 Artur R. Jęcka – Legiony – historia sprzed ponad stu lat oczyma kina XXI w. Realisty obraz młodości Marszałka

5/2019 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Marek Białokur – Gdy umilkły działa, czyli pierwsza odsłona dyplomatycznej batalii o granice Polski na forum paryskiej
konferencji pokojowej w 1919 roku
10 Piotr Hapanowicz – Pożegnanie z Austrią. Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie
16 Karolina Górska – Komuniści czescy wobec odzyskania przez Czechosłowację niepodległości w 1918 roku
HISTORIA MEDYCYNY
21 Adam Szarszewski, Piotr Paluchowski, Agnieszka Pawłowska-Kubik – Ciemne i jasne strony medycyny XX wieku
WOS W TEORII I PRAKTYCE
26 Joanna Grott – Tropem czworonożnych żołnierzy
FORUM EDUKACYJNE
31 Krzysztof Jurek, Jacek Kozieł – Wątki bizantyjskie w nauczaniu przedmiotów humanistycznych w szkołach średnich w Polsce
36 Justyna Gałuszka – Historia regionalna w szkolnej edukacji na przykładzie doświadczeń I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Przemyślu
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
40 Tomasz Sińczak – Wachtang Gurgasali – wielki król z dalek iej Gruzji
44 Michał Madej – Niedoszły papież – kariera i upadek Odona z Bayeux
49 Agnieszka Żero – Na spotkanie z archeologią – pomimo barier
REKOMENDACJE
20 Łukasz Wróbel – Nowa biografia Konrada Mazowieckiego
30 Tomasz Sińczak – Daleki Bliski Wschód
40 Łukasz Wróbel – Pokój z widokiem. Lato 1939
51 Tomasz Sińczak – Dzieje legionów rzymskich
51 Łukasz Wróbel – Fata Libelli – losy ksiąg i ich właścicieli

4/2019 Spis treści Cena 12 zł

MEDIA EDUKACYJNE
4 Radosław Skrycki – Mapa dawna czy mapa historyczna? Podstawowe pojęcia związane z historią kartografii
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
6 Radosław Skrycki – Kartografia w średniowieczu, epoce nowożytnej i XIX wieku
12 Beata Konopska – Kartografia w okresie II Rzeczypospolitej i PRL
FORUM EDUKACYJNE
19 Kamil Nieścioruk – Wykraczając poza statyczny obrazek. Cyfrowa mapa i Systemy Informacji Geograficznej w pracy historyka
22 Małgorzata Machałek – Mapy historyczne w edukacji szkolnej
WOS W TEORII I PRAKTYCE
27 Anna Kowalska-Pietrzak – Gra w negocjacje, czyli o sztuce osiągania kompromisu
31 Paweł Filipczak – Odwieczna rywalizacja o Syrię
HISTORIA MEDYCYNY
36 Agnieszka Pawłowska-Kubik, Adam Szarszewski, Piotr Paluchowski – XIX stulecie: czas przełomów w medycynie kompromisu
KLUCZ DO EPOKI
41 Mariusz Sawicki – Wyznanie urzędników ministerialnych w Wielkim Księstwie Litewskim XVII wieku
46 Krzysztof Tarka – Dziewięć niezapomnianych dni. Środowiska emigracyjne wobec pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w czerwcu 1979 roku
REKOMENDACJE
11 Małgorzata Machałek – Jak znikały białe plamy?
18 Łukasz Wróbel, Michael North – Historia Bałtyku
21 Artur R. Jęcka – Katyń – ostatni świadek
26 Łukasz Wróbel, Mirosław Maciorowski, Beata Maciejewska – Władcy Polski. Historia na nowo opowiedziana
30 Łukasz Wróbel – Bliska historia. O badaniach historii lokalnej

3/2019 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Marek Białokur – Idealista z Białego Domu w oczach Polaków. Prezydent Thomas W. Wilson i jego rola w odbudowie polskiej niepodległości
10 Magda Gawinecka-Woźniak – Polityka niemieckiego okupanta wobec norweskich Żydów w latach 1940–1945
16 Piotr Rapiński – „Powrót nie wchodzi w grę” – polscy lotnicy po II wojnie światowej
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
22 Magdalena Zawadzka – „Moje przeżycia w obozie”. Spotkania uczniów i studentów z Kazimierzem Smoleniem, byłym więźniem KL Auschwitz-Birkenau
WOS W TEORII I PRAKTYCE
26 Sławomir Lucjan Szczesio – Między Wschodem a Zachodem – Jugosławia pod rządami Tity
FORUM EDUKACYJNE
30 Katarzyna Targosz – Historie z ogłoszeń drobnych, czyli chętnie oddam ciekawą lekcję
EDUKACJA 2.0
34 Krzysztof Jurek – Aplikacja Socrative i jej wykorzystanie na lekcji historii
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
43 Justyna Gałuszka – Jak Kraków żegnał Konstancję Habsburżankę i Zygmunta III Wazę?
47 Gabriel Kurczewski – Jak w dawnej Polsce szukano ochłody?
HISTORIA MEDYCYNY
38 Piotr Paluchowski, Agnieszka Pawłowska-Kubik, Adam Szarszewski – Medycyna nowożytna od XVI do XVIII wieku: w walce z antycznym dziedzictwem

2/2019 Spis treści Cena 12 zł

PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
4 Paweł Hamera – Hrabia Strzelecki i niesienie pomocy ofiarom głodu na Zielonej Wyspie
9 Michał Madej – Sprawa sukcesji anglosaskiej po śmierci Edwarda Wyznawcy
WOS W TEORII I PRAKTYCE
14 Natalia Olszewska – Początki brytyjskiej prasy popularnej
18 Bartosz Pawlak – Między prawdą a kłamstwem – przekaz medialny w praktyce. Scenariusz lekcji wiedzy o społeczeństwie dla klasy ósmej szkoły podstawowej
22 Kamil Gofron – Wpływ postkomunistycznych elit na kształt systemu ekonomicznego. Casus Czechosłowacji, Polski i Ukrainy
HISTORIA MEDYCYNY
27 Krzysztof Szarszewski, Agnieszka Pawłowska-Kubik, Piotr Paluchowski – Medycyna zatrzymana w czasie – lecznictwo w okresie średniowiecza
FORUM EDUKACYJNE
31 Piotr Kołodziejczak – Jak uczyć o historii średniowiecznego Kościoła?
34 Hubert Mazur – Lekcja genealogiczna w archiwum państwowym
39 Dariusz Gołębiowski, Agnieszka Misiurska – „Pan tu nie stał…”, czyli o możliwościach wykorzystania filmów Stanisława Barei na lekcjach historii
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
43 Joanna Gołębiewska – Napoleon Bonaparte we wspomnieniach Aleksandra hr. Fredry
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
43 Artur R. Jęcka – Jeńcy w Toruniu w czasie II wojny światowej i w czasach komunistycznych
REKOMENDACJE
51 Tomasz Sińczak – Stabilizacja w czasach zarazy, czyli kilka uwag o Pax Romana, Łukasz Wróbel – Brytania

1/2019 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Tomasz Krzemiński – Przemyt na granicy prusko-rosyjskiej w XIX i na początku XX wieku
10 Anna Ambrochowicz-Gajownik – Polsko-francuskie kontakty na niwie gospodarczej w dwudziestoleciu międzywojennym
15 Tomasz Ceran – Ad vocem do ad vocem. O zbrodni pomorskiej 1939 raz jeszcze
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
20 Ewa Danowska – Liceum Krzemienieckie w odrodzonej Polsce (1920–1939)
WOS W TEORII I PRAKTYCE
24 Christopher Colwill – Cyberprzestrzeń. Nowe pole, nowe zagrożenia
28 Justyna Gałuszka – ABC prawa – innowacja pedagogiczna z wiedzy o społeczeństwie
HISTORIA MEDYCYNY
32 Agnieszka Pawłowska-Kubik, Piotr Paluchowski – Nie tylko Hipokrates. Medycyna w okresie antyku
FORUM EDUKACYJNE
37 Ireneusz Wywiał – O edukacji słów kilkoro
40 Wiktoria Knap – O historii inaczej, czyli TIK na lekcjach historii
43 Aneta Sarbinowska-Murawiecka – Podstawa programowa a program nauczania, podręcznik, liczba godzin, chronologia, czyli jak efektywnie realizować podstawę programową w klasie siódmej ośmioklasowej szkoły podstawowej w roku szkolnym 2018/2019 i 2019/2020
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
46 Patryk Kozieł – Magistri nostri magnificentissimi. O latach służby oświatowej w Koluszkach
REKOMENDACJE
51 Łukasz Wróbel – Paryż 1919. Sześć miesięcy, które zmieniły świat: konferencja pokojowa w Paryżu w 1919 roku i próba zakończenia wojny – Znaki wolności. O trwaniu polskiej tożsamości narodowej

2018-2017

6/2018 Spis treści Cena 12 zł

EDUKACJA 2.0
4 Joanna Wojdon – Historia w przestrzeni publicznej
6 Krzysztof Ruchniewicz – Nauczyciel historii a prowadzenie bloga
10 Andrzej Zawistowski – Wikipedia: wróg i zagrożenie czy sprzymierzeniec i wsparcie? O miejscu internetowej encyklopedii w kształceniu historycznym
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
14 Małgorzata Skotnicka-Palka – Komiks historyczny
FORUM EDUKACYJNE
18 Joanna Wojdon – Bitwa pod Grunwaldem w komiksach i memach internetowych – scenariusz zajęć dla uczniów starszych klas szkoły podstawowej
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
21 Ewa Skrzywanek – Jak świętować 100-lecie niepodległości?
REKONSTRUKCJE HISTORYCZNE
24 Piotr Wojnarowicz, Justyna Małysiak – Profesjonalizacja ruchu rekonstrukcyjnego na przykładzie odtwórstwa okresu
„okołogrunwaldzkiego” (początek XV wieku)
WOS W TEORII I PRAKTYCE
28 Izabela Lewandowska – Historia mówiona (oral history) jako źródło historyczne – scenariusz lekcji historii lub wiedzy o społeczeństwie
31 Andrzej Kompa – Wolność w świecie antycznym
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
36 Jacek Rakoczy – Granice rzymskie w Europie – funkcja, chronologia, znaczenie
PODRÓŻE DO ŹRÓDEŁ
41 Laura Wollert – Średniowieczne początki instytucji małżeństwa. Związki kobiet z mężczyznami w Galii merowińskiej VI–VIII wieku
36 Jacek Rakoczy ¢ Granice rzymskie
w Europie – funkcja, chronologia,
znaczeni
OLIMPIADA HISTORYCZNA
44 Józef Jaworski – Historia kołem się toczy
HISTORIA I ARCHIWUM
47 Barbara Bielaszka-Podgórny – Historia ustroju w kształceniu zawodowym archiwistów
REKOMENDACJE
51 Artur R. Jęcka – Historyczna uczta dla miłośników kryminału – „Bodo” – hołd dla artysty

5/2018 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Juliusz Jędrzejczak – Polska dyplomacja – trudne początki. Formowanie się polskiego aparatu dyplomatycznego u zarania i w pierwszych dniach Niepodległości
9 Mateusz Hübner – Stanisław Estreicher i jego autorska koncepcja walki z „partyjnictwem”
16 Krzysztof Kania ¢ Edward Raczyński – O Niepodległą i Jej Trwanie
PANTEON OJCZYSTY
21 Piotr Hapanowicz – Generał Zygmunt Zieliński – zapomniany bohater walk o niepodległość
25 Stanisław Zając – Bracia Filipowiczowie – żyjąc dla Niepodległej
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
32 Maciej Fic – Odłożona niepodległość
36 Ewelina Maria Kostrzewska – Kurs na niepodległość. Kobiety w walce o Polskę
41 Ilona Zaleska – Umowny 11 listopada
WOS W TEORII I PRAKTYCE
45 Hubert Mazur, Agnieszka Rosa – Edukacyjna i popularyzatorska oferta archiwów w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości
49 Olga Jasionek – „Wieża Pamięci” – na rocznicę Święta Zjednoczenia Wojska Polskiego
REKOMENDACJE
51 Tomasz Sińczak – Partenon znany i nieznany, Łukasz Wróbel – „Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918”

4/2018 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Piotr Trojański – Jakiej narodowości były ofiary Auschwitz?
14 Magdalena Pogońska-Pol – System polityczny Izraela
WOS W TEORII I PRAKTYCE
19 Natalia Ciszewska – Od organizacji terrorystycznej do partii politycznej, czyli o procesie upolityczniania się Hamasu i Hezbollahu
24 Marcin Milczarek – Formy upamiętnienia patronów szkół na Dolnym Śląsku
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
31 Joanna Orzeł – Trzy wieki historiografii – trzy odsłony opowieści o początkach Polski
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
35 Maria Jadczak – Czy już czas na obywatelskie nieposłuszeństwo – jak uczyć historii w dobie nowej polityki historycznej?
MATURA 2018 – ANALIZY I KOMENTARZE
38 Robert Śniegocki – Matura z historii 2018 – komentarze do wybranych zadań maturalnych
FORUM EDUKACYJNE
42 Wanda Królikowska – Aktywność źródeł informacji stanowiących wyposażenie zadań w arkuszach egzaminacyjnych na maturze z historii. Kilka uwag do artykułu Anety Sarbinowskiej-Murawieckiej
47 Agnieszka Zielińska – Materiały statystyczne na lekcjach historii

3/2018 Spis treści Cena 12 zł

PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
4 Ewa Danowska – Szkoła rozumnych obywateli – Gimnazjum Wołyńskie w Krzemieńcu (1805–1831)
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
12 Wadim Zadunajski – Ukraińskie formacje kozackie na Północnym Kaukazie (1792–1917)¢¢ WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
19 Mikołaj Tomaszewski – Karaimi i jasyr, czyli o wykupie jeńców z niewoli tatarskiej
23 Mariusz Sawicki – Bóg, chrześcijaństwo i śmierć w prawie magdeburskim opracowanym przez Bartłomieja Groickiego
WOS W TEORII I PRAKTYCE
28 Michał Dahl – Japońskie siły samoobrony. Uśpiona potęga
33 Agnieszka Zielińska – Śmierć w demograficznym zwierciadle
38 Anna Zglińska – Jak uczyć kreatywnie o aktywności obywatelskiej?
FORUM EDUKACYJNE
39 Agnieszka Wieczorek – Czasy saskie – inne spojrzenie. Możliwości edukacyjne projektu „Pałac jednego króla, dwóch
państw i dwóch kultur”
43 Komisja Dydaktyczna Polskiego Towarzystwa Historycznego wobec projektów nowej podstawy programowej historii (2016–2017)
45 Wanda Królikowska – Refleksje o egzaminie maturalnym z historii na marginesie artykułu Marii Jadczak
47 Danuta Konieczka-Śliwińska – Edukacja regionalna we współczesnej szkole podstawowej. Komentarz do najnowszej
podstawy programowej z 2017 r.

2/2018 Spis treści Cena 12 zł

RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
4 Łukasz Wrona – Włączyć emocje – larp historyczny o 1733 roku
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
10 Michał Pszczółkowski – Pałace i pudełka. Architektura szkolna w latach II Rzeczypospolitej
WOS W TEORII I PRAKTYCE
16 Bartosz Kaczorowski – Kryzys kataloński 2017
21 Wojciech Micygała – Sport i polityka w XX-wiecznych Chinach
25 Aneta Sarbinowska-Murawiecka – Historia z WOS. Miejsce i aktywność źródeł w egzaminie maturalnym z wiedzy o społeczeństwie w porównaniu z miejscem i aktywnością źródeł w egzaminie maturalnym z historii. Wnioski dla nauczycieli
FORUM EDUKACYJNE
31 Adam Suchoński – Polsko-niemiecki podręcznik do nauczania historii Europa
– nasza historia
33 Sylwia Klik – Zachować pamięć – obozy pracy przymusowej na terenie Szczecina i dzielnicy Pomorzany w okresie II wojny
światowej. Żywa lekcja historii
37 Iwona Jóźwiak – Zajęcia w sieci współpracy Regionalizm – patriotyzm jutra. Blaski i cienie doskonalenia zawodowego nauczyciela historii na przykładzie Ośrodka Doskonalenia Nauczyciela w Olsztynie
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
41 Marian Maciocha -= Proste sposoby na wyznaczanie dnia tygodnia dla dowolnej daty kalendarzy juliańskiego i gregoriańskiego
43 Piotr Kołodziejczak – Inflanty i Prusy oczami włoskiego humanisty
REKONSTRUKCJE HISTORYCZNE
48 Adam Duszyk – Szkolne grupy rekonstrukcji historycznej
REKOMENDACJE
51 Tomasz Sińczak – W starożytnym Rzymie z filologiem klasycznym, Łukasz Wróbel – Historia w 5 minut

1/2028 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Alicja Bartnicka – Żydzi uratowani za pięć dwunasta. Pertraktacje Heinricha Himmlera i Felixa Kerstena z aliantami o los więźniów obozów koncentracyjnych w przeddzień zakończenia II wojny światowej
10 Justyna Gałuszka – „Przeżyliśmy Auschwitz” – spotkania ze świadkami historii w edukacji historycznej
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
14 Natalia Olszewska – Trzecia władza w obronie marszałka. Karnoprawna ochrona imienia Józefa Piłsudskiego w II RP
18 Maciej Jan Mazurkiewicz – Ad vocem tak zwanej zbrodni pomorskiej 1939
WOS W TEORII I PRAKTYCE
21 Anna Gołębiowska – Kim powinien być dobry nauczyciel przedmiotu wiedza o społeczeństwie?
24 Marcin Lipnicki – „Historycznospołeczny” leksykon

28 Agnieszka Chłosta-Sikorska – Ewolucja czy rewolucja? Nowa i stara matura z wiedzy o społeczeństwie

FORUM EDUKACYJNE
33 Maria Jadczak – Trudna sztuka pisana eseju – wypracowania na maturze rozszerzonej z historii
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
40 Katarzyna Kuras – Dworzanin idealny czy nędzny pochlebca? O karierze dworskiej w średniowieczu i nowożytności
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
46 Olga Świerkot – Barokowa estetyka rezydencji Lubomirskich linii rzeszowskiej
REKOMENDACJE
51 Łukasz Wróbel – The Great War – Wielka Wojna – Crash Course World History – Piastowie, chrzest Polski i początki państwa polskiego

6/2017 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Paweł Hanczewski – Postęp, historia i historycy
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
10 Joanna Orzeł – Na początku była… Troja? Mity fundacyjne Anglii i Francji w średniowieczu i epoce nowożytnej
15 Aleksandra Ziober – Od autorytetu do szaleństwa – rola Jana Stanisława Sapiehy w rodzinie
25 Lubow Żwanko – Polscy artyści w Charkowie (XIX – początek XX wieku)
WOS W TEORII I PRAKTYCE
20 Magdalena Pogońska-Pol – Arabowie versus Żydzi – historia konfliktu bliskowschodniego w XX wieku30 Joanna Bugajska-Więcławska – Poszukując „Ducha” – o nowym programie WOS
FORUM EDUKACYJNE
32 Martyna Brzozowska – Jak nauczyć uczniów uczyć się?
35 Aneta Sarbinowska-Murawiecka – O aktywności źródeł w egzaminie maturalnym, czyli co uczniowie potrafią z nich wyczytać. Wnioski dla nauczycieli¢¢ HISTORIA I STYLE
45 Michał Pszczółkowski – Styl polski?
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
49 Konrad Szelest – Węgierski trop w sprawie zabójstwa Kennedy’ego
REKOMENDACJE
51 Artur Ryszard Jęcka – Atomic Blonde, czyli zimna wojna w rytmie disco – Dunkierka, czyli niezwykły epizod
z II wojny światowej oczami Christophera Nolana – Biały Orzeł, komiks naszpikowany historią.

5/2017 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Piotr Hapanowicz – Tadeusz Kościuszko prywatnie
10 Maria Chmiel-Chrzanowska – O manifestacji tożsamości oraz archeologicznych interpretacjach mody
PODRÓŻE DO ŹRÓDEŁ
14 Tomasz Sińczak – Kryzys w relacjach rzymsko-perskich na Kaukazie w drugiej połowie IV wieku
WOS W TEORII I PRAKTYCE
20 Mariola Pilarz – „Gospodarka, głupcze!” – scenariusz lekcji wiedzy o społeczeństwie poświęconej kształtowaniu postaw patriotycznych i obywatelskich
PANTEON OJCZYSTY
26 Ilona Florczak – Zapomniani twórcy Niepodległej – pierwszy premier II Rzeczypospolitej Jędrzej Moraczewski
FORUM EDUKACYJNE
32 Maria Jadczak – Sugestie dla nauczycieli i uczniów po doświadczeniach matury z historii w latach 2015–2017
35 Maciej Fic – „Czy muzycy rockowi powinni uczyć historii?” – polskie concept-albumy jako narzędzie edukacji historycznej
40 Olga Jasionek – Nie tylko lekcje i warsztaty. Edukacja w Pałacu Krzysztofory
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
45 Krzysztof Ciejka – Obraz Rejtan – Upadek Polski Jana Matejki – tyle samo prawd, ile kłamstw?
HISTORIA I STYLE
47 Michał Pszczółkowski – Typotektura
REKOMENDACJE
51 Artur Ryszard Jęcka Volta, Łukasz Wróbel #Dziedzictwo – Muzeum Narodowe w Krakowie – „Krew. Łączy i dzieli” – POLIN

4/2017 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Tomasz Ceran – Zbrodnia pomorska 1939
10 Tomasz Trepka – Komuniści, nauczyciele i uczniowie. Walka o nową szkołę w Polsce
16 Adam Szweda ¢ Rok 1497: polsko-krzyżackie braterstwo broni
WOS W TEORII I PRAKTYCE
21 Joanna Maj – Współpraca amerykańsko-indyjska w XXI wieku
26 Sławomir Lucjan Szczesio – Społeczeństwo obywatelskie w Polsce – problemy i wyzwania
FORUM EDUKACYJNE
30 Anna Borkiewicz – Memy internetowe o tematyce historycznej
36 Ireneusz Wywiał – Czy warto podczas egzaminu dojrzałości zdawać WOS?
38 Adam Suchoński – Nauczycielka nauczycieli – 50-lecie pracy naukowej i dydaktycznej prof. Barbary Kubis
POECI HISTORII
40 Stanisław Zając – Kazimierz Wierzyński
HISTORIA I STYLE
46 Michał Pszczółkowski – Dekonstruktywizm
INFORMACJE
50 Patronat medialny „WH”
REKOMENDACJE
51 Artur Ryszard Jętka – Gra planszowa „Ale Historia!” Łukasz Wróbel – Seriale historyczne

3/2017 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Katarzyna Kącka – „Mapa pamięci”. Jak upamiętnia się w Polsce II wojnę światową?
11 Kinga Czechowska – Jak mówić o Zagładzie? Holokaust jako osobiste doświadczenie polskich
Żydów
WOS W TEORII I PRAKTYCE
15 Joanna Piórkowska – Pozycja kobiety w rodzinie szlachecko-ziemiańskiej
20 Sandra Tomczak – Sprawa równouprawnienia kobiet – przypadek polski
24 Joanna Maj -Polityka Chińskiej Republiki Ludowej wobec Tybetu w epoce Mao Tse-tunga (1949–1976)
29 Krzysztof Jurek – Próg zaliczenia i co z niego wynika?
FORUM EDUKACYJNE
31 Maciej Fic – „Eduś”, czyli cyfrowy sposób na edukację regionalną
36 Piotr Rapiński – Wykorzystanie gier komputerowych w dydaktyce historii
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
42 Piotr Hapanowicz – Krakowskie kolokwium – miejsce debaty publicznej
HISTORIA I STYLE
45 Michał Pszczółkowski – Postmodernizm
IN MEMORIAM
48 Zdzisław Biegański, Teresa Maresz – Profesor Janusz Rulka
REKOMENDACJE
50 Łukasz Wróbel – „Borussia.

2/2017 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Alicja Bartnicka – Piękna bestia Irma Grese – strażniczka z KL-Auschwitz
10 Mateusz Hübner – System wartości w praktyce politycznej „grupy pułkowników”
WOS W TEORII I PRAKTYCE
17 Śladem wołyńskiej historii (cz. 2) – z profesorem Władysławem Filarem rozmawia Stanisław Zając
22 Paweł Hanczewski – Edmund Burke – polityka jako sztuka
FORUM EDUKACYJNE
27 Joanna Wojdon – Postmodernizm i inne wyzwania dla szkolnej edukacji historycznej
30 Marta Sierant – Scenariusz lekcji „Mieszko I – I Polski VIP”
HISTORIA I STYLE
35 Michał Pszczółkowski ¢ Socmodernizm
EDUKACJA 2.0
39 Sylwia Nehring – Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy w Toruniu Pod okiem Kopernika
REKONSTRUKCJE HISTORYCZNE
42 Jolanta A. Daszyńska – Rekonstrukcje historyczne z perspektywy rekonstruktora
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
46 Jan Miłosz – Obchody Milenium Chrztu Polski w Poznaniu i Gnieźnie 9–22 kwietnia 1966 r.

1/2017 Spis treści Cena 12 zł

PODRÓŻE DO ŹRÓDEŁ
4 Marta Gołąbek – Wędrówka po biografiach. Obraz nowożytnego Rzymu w książkach Kazimierza Chłędowskiego (1843-1920)
11 Gabriel Kurczewski – Kamienica Fukierów – winiarskie serce starej Warszawy
17 Kamila Markowska – Edukacja w renesansowej Italii – Dom Radości Vittorina da Feltre
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
22 Edmund Mikołajczak – O pamięć historyczną bez negatywnych emocji – dobrzy sąsiedzi czy wrogowie?
WOS W TEORII I PRAKTYCE
26 Śladem wołyńskiej historii – z profesorem Władysławem Filarem rozmawia Stanisław Zając
31 Agnieszka Laddach – Teolog świecki w społeczeństwie
FORUM EDUKACYJNE
35 Małgorzata Górecka – Gy planszowe w edukacji historycznej uczniów szkoły podstawowej
39 Sylwia Łukasik-Gębska – Emocjonalny aspekt nauczania historii
42 Ireneusz Wywiał – I znowu WOS
HISTORIA I STYLE
44 Michał Pszczółkowski – Socrealizm
HISTORIA I FILMY
48 Mateusz Maleszka – Epoka zmian na srebrnym ekranie

2016-2015

6/2016 Spis treści Cena 12 zł

PANTEON OJCZYSTY
4 Anita Młynarczyk-Tomczyk – Stefan Bobrowski – bohater zapomniany?
PODRÓŻE DO ŹRÓDEŁ
10 Mikołaj Tomaszewski – Ciekawe przypadki Tomasza Czapskiego
RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
14 Przemysław Waszak – Jak odczytywać rzeźby gotyckie? Trzy studia przypadku
WOS W TEORII I PRAKTYCE
21 Agnieszka Zielińska – Biedni i bogaci, czyli przepaści społeczne na świecie
26 Lubow Żwanko – Polonia Charkowa w XVIII–XIX wieku
29 Agata Król – Dziesięć motywujących pytań jako narzędzie współczesnego nauczyciela
MATURA 2016 – ANALIZY I KOMENTARZE
31 Włodzimierz Kowalczyk – Historia 2016 – sprawozdanie z egzaminu maturalnego
35 Piotr Załęski – O nowej maturze z wiedzy o społeczeństwie – rezultaty i ich przyczyny
EDUKACJA 2.0
41 Artur Ryszard Jęcka – Cyfrowe Warmia i Mazury
HISTORIA I STYLE
43 Michał Pszczółkowski – Monumentalizm
ISTORIA I FILMY
46 Łukasz Wróbel – Nowożytność w kinie

5/2016 Spis treści Cena 12 zł

Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
4 Olga Yoshida-Mądrowska – Edukacja historyczna w Japonii
9 Piotr A. Stasiak – Pałac ukryty w miejskim pejzażu – projekt edukacyjny
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
14 Renata Adamczyk-Nowak, Agnieszka Wieczorek – Pałac saski w Kutnie, czyli o projekcie Johanna Martina Walthera, podróżach Augusta III i kaflach piecowych z perspektywy edukacyjnej
KLUCZ DO EPOKI
18 Ewa Danowska – Rabacja galicyjska
FORUM EDUKACYJNE
25 Maria Jadczak – Jak uczyć historii w epoce „burzy i naporu” – „dobra” czy „niedobra” zmiana w nauczaniu historii – głos
w dyskusji
27 Joanna Orzeł – Olimpiada Historyczna 2016/2017 – zmiany i nowości
29 Maciej Ślesik – Zajęcia terenowe „Westerplatte – pozostałości po walkach z września 1939 roku”
30 Adam Suchoński – Polacy i Litwini o funkcjonujących aktualnie podręcznikach do nauczania historii
WOS W TEORII I PRAKTYCE
31 Magdalena Śnieć – Great Britain – in or out?
35 Marcin Gawryszczak – Unie polityczne – przeszłość i teraźniejszość
HISTORIA I STYLE
41 Michał Pszczółkowski – Funkcjonalizm
HISTORIA I FILMY
44 Anna Marynowska – Przez oko do serca – wieki średnie na srebrnym ekranie
PANTEON OJCZYSTY
47 Piotr Rapiński – Najlepszy z najlepszych – Witold Urbanowicz

4/2016 Spis treści Cena 12 zł

SZTUKI WIZUALNE WCZORAJ I DZIŚ
4 Joanna Orzeł – Filmowa historia do II wojny światowej
10 Antoni Plebański – Hollyłódź
16 Łukasz Wróbel – Teatr dla wszystkich i dla każdego
21 Barbara Techmańska – Film historyczny i jego walory dydaktyczne
FORUM EDUKACYJNE
26 Agnieszka Pawłowska-Kubik – Multimedia na lekcjach historii
WOS W TEORII I PRAKTYCE
29 Krzysztof Olszewski – Polska dyplomacja – spojrzenie od kuchni
33 Adam Jarosz – Polska lokalna – aktorzy i działanie samorządu terytorialnego
HISTORIA I STYLE
37 Michał Pszczółkowski – Szkoła krakowska – polskie art déco
HISTORIA I FILMY
40 Artur R. Jęcka – Antyk w kinie
PODRÓŻE DO ŹRÓDEŁ
43 Robert T. Tomczak – Studencki zatarg Janusza Radziwiłła z Uniwersytetem w Lejdzie w 1632 r.
KLUCZ DO EPOKI
46 Stanisław Zając – Polska w Europie Brunona z Kwerfurtu – wskazówki dydaktyczne
REKOMENDACJE „WH”
51 Artur R. Jęcka – Imperium Romanum na małym ekracie, Łukasz Wróbel – Radiowe audycje historyczne

3/2016 Spis treści Cena 12 zł

RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
4 Radosław Biskup – Uppsala – historyczna i religijna stolica Szwecji oraz jej związki z Polską
9 Anna Marynowska – Livonia ab urbe condita – o średniowiecznej urbanizacji Inflant
14 Jordan Siemianowski – Statki w kulturze wikingów
FORUM EDUKACYJNE
20 Magda Gawinecka-Woźniak – Walka norweskich nauczycieli z nazyfikacją szkół w czasie okupacji hitlerowskiej (1940–1945)
27 Jolanta Krucka – Jak nauczać patriotyzmu?
WOS W TEORII I PRAKTYCE
29 Agnieszka Zielińska – Bezrobocie – problem gospodarczy i społeczny
34 Adam Jarosz – Polska lokalna – struktury samorządu terytorialnego
HISTORIA I STYLE
40 Michał Pszczółkowski – Neoklasycyzm lat dwudziestych XX wieku
PODRÓŻE DO ŹRÓDEŁ
43 Małgorzata Kazaniecka – Poczet królów polskich Adama Jana Warakomskiego
REKONSTRUKCJE HISTORYCZNE
47 Tomisław Kalembka – Rekonstrukcje historyczne z perspektywy rekonstruktora Wojska Polskiego
REKOMENDACJE „WH”
51 Artur R. Jęcka – Puzzle edukacyjne, Łukasz Wróbel – Gry planszowe

2/2016 Spis treści Cena 12 zł

RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
4 Mateusz Hübner – Proces kształtowania się tożsamości narodowej Ukraińców XX wieku. Nowoczesny naród czy wspólnota etniczna?
12 Wadim Zadunajski – Ukraińskie formacje kozackie (1776–1868)
WOS W TEORII I PRAKTYCE
27 Stanisław Zając – W kręgu śpiewów patriotycznych
19 Mariusz Gołdysiak – Od „pomarańczowej rewolucji” do „rewolucji godności”
FORUM EDUKACYJNE
32 Ireneusz Wywiał – Uzasadnione wątpliwości
36 Jakub Lorenc, Krzysztof Mrozowski – Czy naprawdę nic nie wiedzą?
Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
42 Przemysław Raczyński – Nauczanie historii w Republice Irlandii
HISTORIA I STYLE
48 Michał Pszczółkowski – Style narodowe

1/2016 Spis treści Cena 12 zł

ARCHIWUM I SZKOŁA
4 Hubert Mazur – Edukacja w archiwum, archiwum w edukacji
8 Paweł zielony – Wizyta w archiwum IPN
11 Katarzyna Zięta – Archiwa społeczne zyskują siłę
15 Agnieszka Rosa – W stronę nowej jakości w działalności edukacyjnej archiwów
17 Teresa Stachurska-Maj, Violetta Urbaniak – Szkoła i archiwum
FORUM EDUKACYJNE
23 Marek Szczepaniak, Grażyna Tyrchan – Uczniowie w archiwum – ciekawe zajęcia czy „nudy na pudy”?
WOS W TEORII I PRAKTYCE
28 Agnieszka Konstankiewic – Archiwa rodzinne
32 Alicja Mutrynowska – Emerytura – problem znany już w czasach krzyżackich?
34 Józef Szewczyk – Jak pracujemy na emerytury
36 Mateusz Maleszka – Spory władzy o władzę
Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
37 Blažena Gracová, Denisa Labischová – Nauczanie historii w republice Czeskiej
HISTORIA I STYLE
43 Michał Pszczółkowski – Secesja
REKONSTRUKCJE HISTORYCZNE
46 Jan Chańko – Rekonstrukcje historyczne z perspektywy dydaktyka historii
REKOMENDACJE
50 Artur Ryszard Jęcka – Zimna wojna oczami Spielberga

6/2015 Spis treści Cena 12 zł

REKONSTRUKCJE HISTORYCZNE
4 Jan Chańko, Jolanta A. Daszyńska ¢ Rekonstrukcja historyczna: hobby, pasja, komercja?
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
14 Małgorzata Górecka – Projekt: Archeologia w szkole
19 Marcin Danielewski – Grodzisko w Grzybowie – miejsce z historią
22 Magdalena Sprenger, Anna Połuboczek, Agnieszka Stempin, Beata Rakowska, Mateusz Sikora – Przez zaangażowanie do wiedzy
WOS W TEORII I PRAKTYCE
27 Bartosz Wojciechowski – Dziecko w świecie trudnych słów
31 Maria Jadczak – Scenariusz na film „Kurier z Zagłady” – Jan Karski
37 Anna Bartczak – „Opuszczone klasy” – szkolnictwo dla dzieci niemieckich na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1963
HISTORIA I STYLE
43 Michał Pszczółkowski – Architektura XIX wieku
FORUM EDUKACYJNE
46 Mateusz Maleszka – Boże Igrzysko: Magnaci
REKOMENDACJE
47 Artur Ryszard Jęcka – Muzeum Katyńskie w Warszawie
50 Łukasz Wróbel – „Historyczne” aplikacje

5/2015 Spis treści Cena 12 zł

NOWA MATURA – OPINIE I ANALIZY
4 Krzysztof Jurek – Pierwsze analizy i pierwsze wnioski po maturze z historii 2015 r.
8 Ireneusz Wywiał – Dno oka, czyli wrażenia chorego człowieka z sesji egzaminacyjnej z WOS-u
11 Ireneusz Wywiał – Dno oka – wnioski
HISTORIA I STYLE
14 Michał Pszczółkowski – Architektura klasycystyczna
HISTORIA I SZTUKA
18 Aleksander Smoliński – Jan Jerzy Pinsel i jego buczacka figura świętego Jana Nepomucena
PODRÓŻE W CZASIE I PRZESTRZENI
22 Piotr Hapanowicz – Cyberteka Kraków – czas i przestrzeń
WOS W TEORII I PRAKTYCE
27 Stanisław Zając – Parlamentaryzm staropolski na tle epoki – schematy jako pomoc do analizy
30 Adam Suchoński – O tym, jak przeszłość połączyła się ze współczesnością
32 Agata Król – Coaching dla nauczycieli
Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
34 Marcin Zybała – Syberyjska historia, czyli nauczanie historii w szkołach azjatyckiej części Rosji
FORUM EDUKACYJNE
40 Joanna Orzeł – Sprawozdanie z XLI Ogólnopolskiej Olimpiady Historycznej w roku szkolnym 2014/2015
REKOMENDACJE
48 Artur Ryszard Jęcka – Gra planszowa „Pan tu nie stał. Demoludy” – Selma
LISTY
49 Akcja/operacja „Wisła”
REKOMENDACJE
50 Józef Szewczyk – Pilecki

4/2015 Spis treści Cena 12 zł

RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
4 Roman Czaja – Wielkość i upadek Hanzy
10 Julia Możdżeń – Jak zostać kupcem w XV-wiecznym Gdańsku?
15 Małgorzata Machałek – Hanza – władczyni mórz
WOS W TEORII I PRAKTYCE
17 Józef Szewczyk – Grecka lekcja
18 Alicja Bartnicka – Ojcowie założyciele Europy
23 Joanna Wieczorek – Ojcowie założyciele Europy
25 Mateusz Maleszka – Ruchy migracyjne we współczesnym świecie
28 Maciej Fic – Historia po śląsku
HISTORIA I STYLE
32 Michał Pszczółkowski – Architektura barokowa
¢¢ Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
35 Robert T. Tomczak – Czerwuisz – indiański łowca odwiedza Pragę
KLUCZ DO EPOKI
38 Artur Ryszard Jęcka – Żony Nerona
43 Józef Szewczyk – 3. Zamojski Festiwal Filmowy „Spotkania z historią”
44 Karol Kłodziński – Historyk Rzymu
REKOMENDACJE
48 AK-owiec, co wymyślił laptopa
50 Artur Ryszard Jęcka – XXI Festyn Archeologiczny w Biskupinie – Mroczny film o mrocznych czasach

3/2015 Spis treści Cena 12 zł

RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
4 Rozmowa z Jonnym Danielsem, założycielem Fundacji „From the Depths” – Pamięć z kamieni
7 Maria Jadczak – Nauczanie o Holocauście z użyciem relacji w XXI wieku na podstawie Instytutu Fundacji Shoah
9 Barbara Kubis – Wiera Gran – niewinna czy kolaborantka?
13 Stanisław Szynkowski – Małe getto, mała Zagłada – Mszana Dolna
15 Alicja Bartnicka – „Wojna nie umiera nigdy” – wokół Małej zagłady Anny Janko
WOS W TEORII I PRAKTYCE
18 Adam Jarosz – Wolne wybory parlamentarne w Polsce
26 Ireneusz Wywiał – Polscy prezydenci
HISTORIA I STYLE
31 Michał Pszczółkowski – Architektura renesansowa
HISTORIA OD KUCHNI
34 Jarosław Dumanowski – „Niepożyteczne trudy nowomodnych kuchmistrzów” – kulinarny romantyzm Jana Szyttlera
STAROPOLSKIE ROZRYWKI
38 Łukasz Wróbel – Hylzen na balu, czyli staropolskie rozrywki
FORUM EDUKACYJNE
43 Mariusz Świątek – Powstanie styczniowe w obwodzie jasielskim, czyli o historii w muzeum
47 Piotr Trojański – VI edycja Nagrody im. Tadeusza Słowikowskiego dla najlepszego nauczyciela historii ze szkół ponadgimnazjalnych w Krakowie
REKOMENDACJE
48 „Polak, Rusek i Niemiec… czyli jak psuliśmy plany naszym sąsiadom”
50 Artur Ryszard Jęcka – Źródło nadziei Russella Crowe’a – inne spojrzenie na skutki Wielkiej Wojny – Hiszpanka – nietypowa lekcja o powstaniu wielkopolskim – Asteriks – mały Gal, który zaraża miłością do antyku

2/2015 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Mariusz Mróz, Ireneusz Wywiał – Terroryzm – nowe oblicze
Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
12 Agnieszka Jakubczyk – Norweskie nauczanie historii
17 Robert Nowakowski – Angielska „żywa historia”
HISTORIA I STYLE
22 Michał Pszczółkowski – Architektura gotycka

REKOMENDACJE
25 Rafał Szmytka – Biohistoria – nowa specjalizacja na najstarszym polskim uniwersytecie
WOS W TEORII I PRAKTYCE
26 Anita Młynarczyk-Tomczyk, Krzysztof Fudała – Akty prawne innne niż wszystkie
FORUM EDUKACYJNE
32Krzysztof Jurek – Wyzwanie dla egzaminatora
34Tamara Olszewska – Jak przygotować uczniów do nowej matury?
KLUCZ DO EPOKI
37 Marek Białokur – Akcja/operacja „Wisła”
46 Małgorzata Machałek – Szczecin na tle powojennych przemian ludnościowych

1/2015 Spis treści Cena 12 zł

Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
4 Mare Oja – Nowa historia. Przemiany edukacji historycznej w Estonii po odzyskaniu niepodległości
HISTORIA ALTERNATYWNA
9 Mariusz Ziółkowski – Historia alternatywna (okiem dydaktyka)
14 Ireneusz Grabowski – Co by było, gdyby Południu udała się secesja?
HISTORIA I STYLE
18 Michał Pszczółkowski – Architektura romańska
WOS W TEORII I PRAKTYCE
20 Adam Koman – Młody, wykształcony – bez pracy…
24 Stanisław Roszak – Nowa matura z wiedzy o społeczeństwie
24 Nowa Era – Porady praktyczne
30 Agnieszka Zielińska – Polska demograficznie, czyli co się z nami stało przez siedemdziesiąt lat?
¢¢ FORUM EDUKACYJNE
35 Krzysztof Jurek, Grażyna Okła – Matura w nowej formule. Sprawdzamy umiejętności złożone
41S tanisław Zając – Dylematy „granatowej” policji
49 Z dyrektorem Bogdanem Wróblem rozmawia Ireneusz Wywiał – Nie o szkole, choć… o szkole

2014-2013

6/2014 Spis treści Cena 12 zł

RELACJE – DYSKUSJE – KONFRONTACJE
4 Andrzej J. Zakrzewski – Jasna Góra w świadomości historycznej Polaków
9 Dariusz Złotkowski – Fenomen gospodarczy rozwoju Częstochowy na przełomie XIX i XX wieku
Z ZAGADNIEŃ DYDAKTYCZNYCH
15 Maciej Janik – Regionalny zasób źródłowy i jego udostępnienie
22 Beata Urbanowicz – Jasna Góra w szkolnej edukacji historycznej
27Wiesław Paszkowski – Cmentarz żydowski jako księga pamięci narodu
FORUM EDUKACYJNE
31 Norbert Morawiec – „Mała ojczyzna” – historia – edukacja
35 Małgorzata Kaim – Historia – przedmiot niszowy?
38 Anna Czerniecka-Haberko – Pamięć o szkole
WĘDRÓWKI W CZASIE I PRZESTRZENI
40 Maciej Janik – Edukacja z kalendarza
45 Marceli Antoniewicz – O pożytkach kastelologii, czyli edukacyjne walory „orlich gniazd”

5/2014 Spis treści Cena 12 zł

PODRÓŻE DO ŹRÓDEŁ
4 Artur Goszczyński – Historia Czernelicy do końca XVIII wieku
10 Magda Arsenicz – Losy zamku w Czernelicy na Pokuciu w latach 1880–1939 w świetle badań archiwalnych
HISTORIA OD KUCHNI
18 Jarosław Dumanowski – Uczciwa przyjemność i dobre zdrowie
22 Marta Sikorska – Medyk i astronom w kuchni, czyli o recepturach z czasów Kopernika
25 Dorota Dias-Lewandowska – Gastronomia i astronomia – dietetyka humoralna i drabina bytów żywieniowych
FORUM EDUKACYJNE
29 Kamila Dolata-Goszcz – Prawdziwe zoo – wierzenia starożytnych Egipcjan
32 Jan Chańko – Eleonora Trzcińska – dydaktyk historii
34 Michał Targowski – Ruszyła kolejna edycja Olimpiady Historycznej
PAMIĘTNIKI Z I WOJNY ŚWIATOWEJ
35 Maria Radziszewska – Młodzieńcze przeżywanie wielkiej wojny
¢¢ ROZMOWY WH
40 Dorota Dias-Lewandowska, Marta Sikorska – Po krzyżacku: o wielkim mistrzu, zielonej kurze i anyżowych ciasteczkach – rozmowa z Bogdanem Gałązką
43 Grzegorz Chomicki – Muzeum Regionalne w Jaśle – rozmowa z Mariuszem Świątkiem

4/2014 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Stanisław Zając – Ludzie Kościoła i wybrańcy Klio
EDUKUJĄC MUZEALNIE
13 Andrzej Stępnik – Czy muzea są przyjaciółmi współczesnej edukacji? Nowe czasy
19 Krystyna Milewska, Dariusz Kacprzak – Muzeum Narodowe w Szczecinie
26 Małgorzata Machałek – Muzea narracyjne i wirtualne
28 Jolanta Aniszewska – „Miejsce z historią” – wystawa w stargardzkiej Bastei
32 Monika Koszyńska – Muzeum Historii Żydów Polskich – wyzwanie dla polskiej edukacji
WSPOMNIENIE
35 Mariola Hoszowska – Jerzy Centkowski (1941–2014)
II RP – FAKTY ZNANE I… NIEZNANE
37 Paweł Duber – Czy mógł powstać polski rząd obrony narodowej?
¢¢ CZOŁG TO NIE TYLKO BITWA
43 Jakub Ciechanowski – Zagadka TAHK No 240 4 04 74
FORUM EDUKACYJNE
47 Szymon Zdziebłowski – Współczesne muzeum – otwarte muzeum
48 XLI Olimpiada Historyczna 2014/2015

3/2014 Spis treści Cena 12 zł

MITY I FAKTY
4 Karol Kłodziński – Niezwykła kariera Kleandra – sztyletnika cesarza Kommodusa
Z DOŚWIADCZEŃ INNYCH KRAJÓW
11 Marguerite Figeac-Monthus – Rola dziedzictwa i pamięci w nauczaniu historii we Francji w nowych programach dla klas
maturalnych
HISTORIA I WOS W PRAKTYCE
17 Maria Jadczak – Historia i społeczeństwo. Dziedzictwo epok. W jaki sposób nauczać o gospodarce?
25 Anita Młynarczyk-Tomczyk, Krzysztof Fudala – Akty prawne inne niż wszystkie
32 Robert Nowakowski – Żywa historia – przyłącz się
41 Joanna Orzeł – Sprawozdanie z XL Ogólnopolskiej Olimpiady Historycznej w roku szkolnym 2013/2014
WZBOGACAMY LEKCJE HISTORII
43 Tomasz Kalinowski – Dom Legend Toruńskich
46 Paweł Nastrożny – Współczesne forteczne przewodniki historyczne w Polsce

2/2014 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Magdalena Śnieć – (R)ewolucja w myśleniu o rewolucji
11 Richard Price – „Bardzo szczęśliwy obrót spraw”. Pokój w Ryswick a elekcja 1697 roku w Polsce
18 Paweł Duber 􀂄- Stosunek władz polskich na emigracji we Francji do przedstawicieli obozu sanacyjnego (wrzesień 1939 – czerwiec 1940)
KTO DO PANTEONU?
23 Anita Młynarczyk-Tomczyk – Bohaterowie powstania styczniowego – Romuald Traugutt w edukacji szkolnej XX i XXI wieku
29 Adam Korczyński – Karol Lanckoroński i jego „zbiór fotografii naukowych”
REKONSTRUKCJE, INSCENIZACJE
34 Jolanta A. Daszyńska – Kilka refleksji nad inscenizacjami historycznymi przypominającymi wydarzenia II wojny światowej
WSPOMINAMY
38 Bożena Litewka, Maria Stinia – Elżbieta Pycińska (1959–2013). In memoriam
41 Zbiory Mangghi
WZBOGACAMY PODRĘCZNIKI
43 Łukasz Wróbel – Sarmata kontra ospa, czyli jak chorowano i leczono w epoce staropolskiej

1/2014 Spis treści Cena 12 zł

KLUCZ DO EPOKI
4 Katarzyna Szałaj – Szkockie dudy brzmią fałszywie
FORUM EDUKACYJNE
13 Barbara Czepik – Jak skuteczniej nauczać o zagładzie?
16 Beata Bawej-Lisiecka – Obraz chrześcijan w powieści Quo vadis Henryka Sienkiewicza a źródła antyczne
23 Maria Jadczak – Tajemnica Elżbiety Zawackiej
HISTORIA I WOS W PRAKTYCE
27 Natalia Polak – Komiks w nauczaniu historii w gimnazjum
33 Wanda Królikowska – Powstanie styczniowe w arkuszach maturalnych z historii, cz. 2
KTO DO PANTEONU?
37 Stanisław Zając – Droga do Panteonu – spory o nasze początki
ZAPROSZENIE NA ZJAZD HISTORYKÓW
41 Klio we wrześniu zaprasza do Szczecina
42 Odezwa Polskiego Towarzystwa Historycznego. XIX Powszechny Zjazd Historyków Polskich, Szczecin. Polska – Bałtyk – Europa
TEGO NIE MA W PODRĘCZNIKACH
43 Wanda Królikowska, Maria Pasztor – Na wakacje do kraju przodków…