ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Artykuły archiwum

07.09.2018

Antybakteryjne działanie srebra

Srebro od bardzo dawna wzbudza zainteresowanie człowieka. Poznana dotychczas historia srebra sięga 4000 lat p.n.e i kieruje nas w okolice Egiptu i Mezopotamii. Z tego właśnie okresu pochodzą znalezione w grobowcach srebrne przedmioty.

Nie dysponujemy jednak dokumentami z tak odległych czasów, opisującymi sposoby wydobywania i przetwarzania omawianego pierwiastka. Pierwsze wzmianki na ten temat pochodzą dopiero z ok. 2500 r. p.n.e. z obszaru Azji Mniejszej. Srebro rodzime jest jednak rzadko spotykane, częściej natomiast występuje w postaci minerałów, takich jak argentyt (Ag2S), chloroargyryt (AgCl), dyskrazyt (Ag3Sb), pirargyryt (Ag3SbS3) i inne. Występuje ono również jako domieszka (zanieczyszczenia) rud miedzi, cynku oraz ołowiu. Galena ołowiowa (siarczek ołowiu PbS) może zawierać nawet do 1,2% srebra i taka jej odmiana nazywana jest srebronośną. Istotnym problemem staje się więc oddzielenie srebra lub jego związków od pozostałych składników minerałów. Zadziwiające jest to, że już ok. 3 tysiące lat temu znana była metoda izolacji srebra wykorzystująca tworzenie przez nie amalgamatu z rtęcią.

Historia srebra

Od ok. 800 r. p.n.e. w Egipcie srebro zaczęło funkcjonować jako środek płatniczy i od tej pory pozyskiwano je głównie z tego powodu. Jednak już w tamtych starożytnych czasach dopatrywano się w srebrze także pozytywnego wpływu na zdrowie i dlatego pokrywano nim naczynia, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się różnych chorób . Na pierwsze naukowo uzasadnione zastosowanie srebra w medycynie trzeba było czekać jeszcze wiele lat. W 1617 r. pojawiła się publikacja, opisująca stosowanie srebra, a dokładnie – azotanu srebra (zwanego lapisem), w leczeniu ran, wysypek, brodawek i wrzodów. Od tej pory zainteresowanie leczniczym wpływem srebra i jego związków zaczęło stale wzrastać.

W XIX w. roztwór azotanu srebra zaczęto stosować także jako lek na oparzenia. W tym czasie udowodniono również jednoznacznie antybakteryjne działanie srebra. Początkowo badano jego wpływ na bakterie Streptococcus aureus (Gronkowiec złocisty G+), Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej G-) oraz Escherichia coli (pałeczka okrężnicy G-) [2]; symbole G+ i G- oznaczają, odpowiednio, bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne.

W czasie II wojny światowej stosowana była sól srebrowa sulfadiazyny, wspomagająca gojenie ran. W późniejszych latach pojawiły się pierwsze informacje na temat mechanizmu tych procesów, postulujące blokowanie enzymów oddechowych mikrobów przez jony srebra. Trzeba jednak podkreślić, że wraz z wynalezieniem antybiotyków w okresie II wojny światowej popularność srebra jako środka antybakteryjnego znacznie spadła. Utrzymało się za to jego wielorakie zastosowanie w innych dziedzinach.

Srebro charakteryzuje się bowiem właściwościami, które sprawiły, że jest konkurencyjne w stosunku do innych metali. Wykazuje największy współczynnik odbicia światła, dlatego też używane jest przy produkcji luster. Największe przewodnictwo elektryczne srebra wykorzystane zostało w sprzęcie elektrycznym (np. w ogniwach) i elektronicznym, np. w wytwarzaniu (srebrzeniu) ścieżek przewodzących na płytkach drukowanych. Dodatkowo srebro charakteryzuje się bardzo dużą kowalnością i ciągliwością (ustępuje miejsca tylko złotu), dlatego też jest powszechnie stosowane do wyrobu biżuterii, sztućców, a nawet instrumentów muzycznych (…)

Mechanizmy niszczenia bakterii za pomocą srebra

Od wielu lat nurtującą i do dziś niewyjaśnioną w jednoznaczny sposób kwestią są mechanizmy antybakteryjnego działania srebra, a ściślej mówiąc jego jonów Ag+. Istnieje teoria, że oddziałują one destrukcyjnie jedynie z komórkami drobnoustrojów, nie niszcząc przy tym ani roślin ani zwierząt. W niektórych źródłach możemy znaleźć wręcz informacje, że jony srebra potrafią różnicować patogenne bakterie i tylko z nimi reagować, pozostawiając w stanie nienaruszonym szczepy żyjące w symbiozie z ludzkim organizmem.

Tę teorię można jednak łatwo podważyć przytaczając chociażby przykład bakterii Escherichia coli i jej interakcji ze srebrem. Badania wykazują, że srebro niszczy ten gatunek bakterii. (…) jest to rodzaj drobnoustroju, który możemy zaliczyć jednocześnie do grupy patogennych i symbiotycznych, ponieważ naturalnie występuje w jelicie grubym i uczestniczy w trawieniu oraz wspomaga produkcję witamin z grupy B i K, ale w odpowiednich warunkach może wywoływać choroby (głównie układu pokarmowego i moczowego).

Trudno jest również znaleźć naukowo udowodnione wytłumaczenie selektywnego zachowania srebra względem różnych grup organizmów. Naukowcy dopatrują się źródła tej selektywności w specyficznej budowie ściany komórkowej mikrobu, a dokładniej mówiąc – w obecności peptydoglikanu (mureiny), obecnego w błonie komórkowej prawie każdej bakterii. Jest to bowiem jeden z elementów odróżniających mikroorganizmy od świata roślin i zwierząt (oraz ludzi).

Ściana komórkowa wraz z mureiną pełni wiele ważnych funkcji w życiu bakterii, a przede wszystkim chroni bakterię przed wysokim ciśnieniem osmotycznym oraz nadaje jej kształt. Funkcjonuje ona zarazem jako pewnego rodzaju mediator między bakterią a środowiskiem. Znajdujące się w niej elementy odpowiadają bowiem za wywoływanie infekcji oraz reakcję immunologiczną organizmu, w którym się znajdują. Ponadto mureina wraz z innymi substancjami (zawierającymi grupy fosforanowe) jest odpowiedzialna za ujemny ładunek ściany komórkowej bakterii, która dzięki temu ma predyspozycje do wiązania kationów metali, w tym – jonów Ag+.

Wobec założeń hipotezy mówiącej o niszczeniu przez srebro jedynie komórek prokariotycznych, niewyjaśnionym do końca zagadnieniem pozostaje zjawisko toksyczności srebra w stosunku do środowiska i człowieka (...) Wyniki wielu dotychczas przeprowadzanych badań w tym kierunku istotnie przekonują nas o niszczycielskiej skuteczności jonów srebra wobec bakterii. Istnieją nawet doniesienia, że wiele bakterii zostaje unicestwionych w czasie krótszym niż 6 min od bezpośredniego kontaktu z jonami srebra. Większość badań przeprowadzana jest jednak w warunkach in vitro, co nie pozwala na określenie stopnia bezpiecznego stosowania preparatów wewnątrz organizmu, gdyż nie mamy gwarancji, że jony te nie będą również reagować z naszymi komórkami.

Wykorzystanie srebra w celach leczniczych opiera się na zastosowaniu go w dwóch rożnych formach. Możemy mieć kontakt bezpośrednio z jonami srebra (w postaci soli) bądź z nanocząstkami srebra, będącymi – w wyniku powierzchniowego ich utlenienia – źródłem jonów Ag+. Obecnie uważa się, że to właśnie zastosowanie nanocząstek jest dla nas korzystniejsze. Ogranicza ono interakcję jonów Ag+ chociażby z kwasem solnym obecnym w naszym żołądku i tworzenie w wyniku tego trudno rozpuszczalnych osadów.

Wiemy już także, iż sposób działania nanocząstek srebra jest uzależniony od wielu czynników. Aktywność bakteriobójcza uwarunkowana jest stężeniem srebra, rozmiarem cząstek (ogólnie istnieje tendencja, że im mniejsza cząstka, tym silniejsze jej antybakteryjne działanie, ponieważ przy wielu cząstkach w danej objętości mają one sumarycznie bardziej rozwiniętą powierzchnię i przez to większą zdolność do wytworzenia dużej ilości jonów, w porównaniu z cząstkami o większych rozmiarach), środowiskiem, w jakim się znajdują (wpływa ono na stabilność nanocząstek oraz ich skłonność do agregacji), a nawet ich kształtem (cząstki o trójkątnym kształcie mają najsilniejsze antybakteryjne właściwości) (…)

Nie mamy jeszcze wystarczającej wiedzy na temat tego, w jaki sposób srebro reaguje z ludzkimi komórkami i czy dodatnio naładowana ściana komórkowa jest wystarczającą barierą, by wyeliminować niekorzystne działanie jonów Ag+ na człowieka. Dodatkowo biorąc pod uwagę różną aktywność biologiczną srebra w zależności od środowiska w jakim się znajduje, koniecznością wydają się badania mające na celu zapoznanie się ze specyfiką reakcji srebra wewnątrz ludzkiego ciała. Tylko po dokładnym tego zweryfikowaniu będzie można stwierdzić, czy możemy bezpiecznie stosować srebro jako lek (…)

 

Więcej przeczytacie w artykule Ilona Mojzych „Antybakteryjne działanie srebra” w najnowszym wydaniu (3/2016) „Chemii w Szkole”.

(…) – skróty pochodzą od redakcji

Powrót